معنی
واژه «مستجاب» در لغت به معنای پذیرفتهشده و پاسخدادهشده است. این کلمه بیشتر به عنوان صفت برای دعا و درخواست به کار میرود و نشاندهنده آن است که خواسته یا نیایش فرد مورد قبول واقع شده و برآورده گردیده است.
یعنی چه
وقتی میگویند دعایی مستجاب شده است، یعنی آن نیایش و طلب به هدف خود رسیده و از سوی پروردگار پذیرفته و روا شده است. این واژه وضعیتی را توصیف میکند که در آن فاصله میان خواهش بنده و پاسخ حق با برآورده شدن حاجت پر میشود.
هم خانواده
این کلمه از ریشه سه حرفی عربی «ج - و - ب» و در باب استفعال ساخته شده است که در ساختارهای مختلف زبانی، واژگانی همسو با مفهوم پاسخدهی را میسازد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «مستجاب» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی همچون «دعا و خواهش پذیرفتهشده» استفاده میشود و دقیقاً ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف دعای مستجاب یا خواسته پذیرفتهشده از صفاتی نظیر Answered یا Granted استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در زبان مبدأ نیز دقیقاً به همین صورت و با همین معنا برای دعای برآوردهشده کاربرد دارد.
جمعبندی و توضیح کامل مستجاب
واژه «مستجاب» یکی از اصطلاحات کلیدی و پرکاربرد در ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی است که ریشه در زبان عربی دارد. این کلمه اسم مفعول از فعل «استجاب» است و مفهوم اصلی آن به پذیرش، اجابت و برآورده شدن یک درخواست یا دعا اشاره دارد. بیشترین جلوه این واژه در ترکیبهای مشهوری مانند «مستجابالدعوه» دیده میشود که به فردی با روح پاک و مقرب اشاره دارد که خواستههایش به سرعت از سوی خداوند پذیرفته میشود.
اگرچه خود صیغه اسم مفعولی «مستجاب» به طور مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما ساختارهای فعلی همخانواده آن در باب استفعال (مانند فاستجبنا له) بارها به کار رفتهاند که نشاندهنده پاسخ مثبت و پاداش الهی به بندگان است. در نمادشناسی فرهنگی، مستجاب شدن نشانه معنوی بزرگی از پیوند نزدیک میان مخلوق و خالق و پاکی نیت نیایشگر به شمار میرود.