یعنی چه
کولیس یک ابزار اندازهگیری بسیار دقیق است که در تراشکاری، قالبسازی، کارگاههای صنعتی و آزمایشگاهها برای سنجش اندازهٔ دقیق قطر درونی، قطر بیرونی، ضخامت و عمق قطعات مختلف به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان فارسی «کولیس» (به ضم کاف و سکون واو) است که از زبان فرانسوی وارد شده است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این ابزار Caliper گفته میشود و نوع رایج و خطکشدار آن را Vernier caliper مینامند.
به عربی
در زبان عربی متداولترین نام برای این ابزار «القدمة ذات الورنية» یا به طور خلاصه «القدمة» است. در برخی فرهنگها واژه «مسماک» نیز آمده است.
به ترکی
در ترکی استانبولی رایجترین و اصطلاحیترین معادل برای این واژه Kumpas است، هرچند واژه Kaliper نیز کاربرد دارد.
به فارسی
از آنجا که کولیس یک وامواژه از زبان فرانسوی (Coulisse) است، در زبان فارسی معادلهای توصیفی مانند «قطرسنج» و «عمقسنج» برای آن به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل کولیس
واژهٔ «کولیس» ریشه در زبان فرانسوی دارد و به معنای شیار یا قطعهٔ کشویی است که به مکانیزم حرکت فک متحرک بر روی خطکش اصلی این ابزار اشاره دارد. این وسیله به دلیل توانایی اندازهگیری همزمان ابعاد بیرونی، داخلی و عمق با دقت بسیار بالا (تا دهم یا صدم میلیمتر)، یکی از حیاتیترین ابزارها در صنایع مکانیک، تراشکاری و کنترل کیفیت محسوب میشود.
امروزه کولیسها در انواع مختلفی از جمله کولیسهای ساده (ورنیه)، عقربهای (ساعتی) و دیجیتال در بازار موجود هستند. نوع دیجیتال آن به دلیل سهولت در خواندن عدد روی نمایشگر، کاربرد گستردهای در صنایع مدرن پیدا کرده است و نمادی از دقت و مهندسی ظریف به شمار میرود.