یعنی چه
واژه «بدتبار» صفتی است که برای توصیف فرد یا گروهی به کار میرود که از نظر خانوادگی، دودمانی یا نژادی در جایگاه ناپسند، پایین یا بدنام قرار دارند. این کلمه در متون ادبی و قدیمی بیشتر برای تحقیر نسب یا خاستگاه اجتماعی افراد استفاده میشده است و مفهوم بدذاتی یا بداصلی را میرساند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «بَد» (با فتح باء) و «تَبار» (با فتح تاء و الف کشیده) است که در مجموع صفت ترکیبی و واژهٔ «بَدتَبار» را میسازد.
در جدول
در جداول متقاطع، واژه «بد تبار» به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماییهایی مثل «بیاصل و نسب» یا «دارای نژاد پست» قرار میگیرد. گزینههای جایگزین با تعداد حروف دیگر شامل بداصل و بدگهر هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم بدتبار یا کسی که اصالت خانوادگی پایینی دارد، از این اصطلاحات و عبارات معادل استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی تعابیر متعددی برای اشاره به فردی با نسب ناپاک یا پست وجود دارد که به خوبی مفهوم بدتبار را منتقل میکنند.
در قرآن
خود ترکیب واژه «بد تبار» به صورت مستقیم در قرآن کریم ذکر نشده است. با این حال، از نظر مفهومی، عباراتی مانند «زَنِیم» (به معنی بیاصل و نسب یا بدنام در آیه ۱۳ سوره قلم) و «شَجَرَةٍ خَبِیثَةٍ» (به معنی درخت یا ریشه ناپاک در آیه ۲۶ سوره ابراهیم) به عنوان معادلهای مفهومی آن در قرآن به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل بد تبار
واژه «بدتبار» یک ترکیب وصفی مقلوب و جامد در زبان فارسی است که از دو جزء «بد» (به معنای ناپسند و نیکو نبودن) و «تبار» (به معنای نسل، خاندان و دودمان) تشکیل شده است. در گذشته و در ادبیات کهن، این واژه بار معنایی شدیدی برای تحقیر اجتماعی و طبقاتی داشت و معمولاً با نمادهایی چون شغال، خار یا درخت بیبار و تلخثمر تصویر میشد تا بیاصالتی فرد را نشان دهد.
مترادفهایی همچون بداصل، کماصل، بدذات و فرومایه برای این کلمه به کار میروند، در حالی که واژههایی مانند پاکتبار، خوشتبار، اصیلزاده و نجیبزاده در نقطه مقابل و به عنوان متضاد آن قرار میگیرند.
در نگاه جامعهشناختی و مدرن امروز، استفاده از واژه بدتبار به دلیل داشتن بار منفی و تبعیضآمیز طبقاتی بسیار کاهش یافته و کمتر در نوشتار یا گفتار رسمی به چشم میخورد، چرا که ارزشگذاری افراد بر اساس نژاد و نسب در دنیای امروز منسوخ تلقی میشود.