یعنی چه
شرقیات به معنای امور، مسائل، آداب و رسوم منسوب به مشرقزمین است. در حوزههای علمی، دانشگاهی و ادبی نیز این واژه به مجموعه مطالعات، نوشتهها، اشعار یا پژوهشهایی اطلاق میشود که دربارهٔ فرهنگ، تاریخ و زبانهای کشورهای شرقی انجام میگیرد یا با الهام از تمدنهای آسیایی سروده شدهاند.
تلفظ
این واژه به صورت شَرقِیّات (با فتح شین، سکون راء، کسر قاف، تشدید و کسر یاء) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ واژهٔ «شرقیات» یک کلمهٔ ۶ حرفی است. از معادلهای دیگر آن برای جدول میتوان به «خاورشناسی» یا «امور شرقی» اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، برای بخش علمی و دانشگاهی از Oriental studies یا Orientalism و برای کاربردهای عمومی از Oriental matters استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی عیناً از کلمهٔ الشَّرْقِیَّات استفاده میشود و در اصطلاح دانشگاهی به آن الدراسات الشرقية یا الاستشراق میگویند.
در قرآن
خود واژهٔ «شرقیات» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، ریشهٔ ثلاثی آن (ش-ر-ق) در قالب واژههایی مانند «المشرق»، «المشارق» و همچنین صفت مؤنث «شرقیة» (مانند آیهٔ مبارکهٔ نور: $لا شَرْقِیَّةٍ وَ لا غَرْبِیَّةٍ$) بارها ذکر شده است.
جمعبندی و توضیح کامل شرقیات
واژهٔ «شرقیات» یک واژهٔ ترکیبی فارسی-عربی است که از ریشهٔ ثلاثی مجرد «شرق» به همراه یای نسبت و علامت جمع عربی (ات) ساخته شده است. این اصطلاح در ادبیات معاصر و متون تخصصی، عمدتاً به دو معنای کلی به کار میرود: نخست امور، مسائل و ویژگیهای فرهنگی و سنتی منسوب به مشرقزمین و تمدنهای آسیایی، و دوم مجموعه مطالعات، علوم و آثار ادبی که به شناخت شرق اختصاص دارند.
این واژه در کشورهای همسایه مانند ترکیه نیز به صورت «Şarkiyat» دقیقاً به معنای دانش شرقشناسی استفاده میشود. در حوزهٔ ادبیات جهانی، دیوان مشهور «شرقیات» اثر ویکتور هوگو نمونهای برجسته از کاربرد این مفهوم در بازتاب جاذبههای فرهنگی شرق در نگاه نویسندگان غربی است.