یعنی چه
واژه مقتول در لغت به معنای کشتهشده است. این کلمه از نظر دستور زبانی اسم مفعول است و برای اشاره به فردی به کار میرود که جان او در پی یک جنایت، جنگ یا اقدام عمدی و غیرعمدی توسط شخص دیگری گرفته شده باشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح ميم و سکون قاف به صورت [مَقتول] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند کشتهشده یا قتیل به عنوان راهنما برای این واژه پنجحرفی میآیند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن از واژگان Murdered (به قتل رسیده مقتول)، Slain (کشته شده در جنگ یا به دست دیگری) و Victim (قربانی) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی که ریشه اصلی این واژه است، از خود کلمه المقتول یا واژه هممعنی آن القتیل استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی برای این واژه شامل کلماتی چون «کشته»، «کشتهشده» و در برخی متون حقوقی یا خبری «جانباخته» (در اثر قتل) است.
نماد چیست
این کلمه در ادبیات و فرهنگ عامه نماد سنتی یا اسطورهای خاصی ندارد؛ اما در ادبیات داستانی و اشعار گاهی به عنوان نماد مظلومیت، شهادت، یا قربانیِ ظلم و جنگ تداعی میشود. در کاربردهای مدرن و جرمشناسی نیز با نشانههایی چون خطکشی سفید پلیس پیرامون جسد تداعی میگردد.
جمعبندی و توضیح کامل مقتول
واژه مقتول یک اسم مفعول عربی از ریشه «ق ت ل» است که به طور گسترده وارد زبان فارسی شده و به معنای فرد کشتهشده یا کسی است که مورد سوءقصد و جنایت قرار گرفته است. این کلمه در متون حقوقی، فقهی و مباحث مربوط به قصاص و دیه کاربرد فراوانی دارد و متضاد مستقیم آن واژه «قاتل» (کشتارکننده) است.
اگرچه خود این واژه به صورت دقیق در متن قرآن نیامده، اما مشتقات آن مانند «القتلی» در آیات مربوط به احکام فقهی به کار رفته است. این واژه در زبان فارسی با کلماتی نظیر قتیل و کشته هممعنی بوده و بار معنایی آن همواره یادآور قربانی شدن و سلب حق حیات است.