یعنی چه
ترکیب «بیماری مهلک» به هر نوع عارضه، بیماری یا اختلال وخیم پزشکی اطلاق میشود که پتانسیل بالایی برای ایجاد مرگ دارد و فرد را به مرز نابودی و فنا میرساند؛ مانند سرطانهای پیشرفته یا طاعون. این واژه در ادبیات معمولی و کلاسیک به کار میرود و نمادی از وضعیت بحرانی و هشدار شدید است.
تلفظ
واژه اول «بیماری» با کسر اضافه به واژه دوم متصل میشود. واژه «مُهلِک» بر وزن مُفعِل، با ضمه ميم و کسر لام تلفظ میگردد.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، عبارت «بیماری مهلک» دقیقاً ۱۰ حرف دارد. از دیگر پاسخهای احتمالی و مشابه میتوان به «بیماری مرگبار» یا «بیماری قتال» اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم بیماری مهلک و مرگزای از صفتهای fatal، lethal و deadly در کنار واژگان disease یا illness استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ترکیب اسم «مرض» با صفات مشتقی همچون ممیت، قاتل یا مهلک برای توصیف این نوع بیماریها استفاده میشود. خود واژه مهلک از ریشه ثلاثی «هـ ل ک» است.
نماد چیست
این ترکیب واژگانی یا پزشکی نماد اسطورهای رسمی و واحدی ندارد؛ اما در ادبیات و فرهنگ عامه، نمادی از مرگ، فنا، وضعیت بحرانی و هشدار شدید است و گاهی در تصویرسازیها با نشانههایی چون داس ملکالموت یا جمجمه همراه میشود. همچنین در مفهوم استعاری، اشاره به خطرات مخرّب اجتماعی و اخلاقی دارد.
جمعبندی و توضیح کامل بیماری مهلک
عبارت «بیماری مهلک» از ترکیب واژه اصیل فارسی «بیماری» و صفت عربی «مهلک» (از ریشه هلاک و باب افعال به معنی نابودکننده) ساخته شده است. این اصطلاح در پزشکی و زبان عامه به هرگونه عارضه جسمی و وخیم گفته میشود که تهدیدی مستقیم و جدی برای جان بیمار به شمار میرود و در صورت عدم درمان یا پیشرفت سریع، به مرگ ختم میگردد.
اگرچه خود این ترکیب به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما ریشه و مشتقات کلمه «مهلک» مانند «تهلکه» در آیات قرآن به مفهوم نابودی و هلاک شدن اشاره دارند. در حوزه فرهنگ و ادبیات نیز این عبارت علاوه بر کاربرد حقیقی پزشکی، به عنوان استعارهای برای مفاسد و خطرات بزرگ اجتماعی که جامعه را به نابودی میکشانند، استفاده میشود.