یعنی چه
بوطیقای نثر در اصطلاح نقد و نظریه ادبی ساختارگرا، به معنای شعرشناسی یا سخنشناسی نثر است. این مفهوم به بررسی فرمولها، قواعد، ابزارها و دستور زبان حاکم بر شکلگیری متون منثور و روایی (مانند حکایت، رمان و داستان کوتاه) میپردازد تا مکانیسمهای تولید متن را کشف کند.
در جدول
در جدولهای متقاطع ادبی، پاسخ این واژه معمولاً اشاره به کتاب تزوتان تودوروف یا معادل ساختارشناسی روایت دارد.
به انگلیسی
این اصطلاح در زبان فرانسوی به صورت Poétique de la prose مطرح شد که در انگلیسی به Poetics of Prose ترجمه شده است.
به فارسی
از نظر معادلسازی و درک ساختاری در زبان فارسی، این اصطلاح به فن نثر، ساختارشناسی داستان، نظریه روایت و تحلیل متن روایی برمیگردد.
نماد چیست
این اصطلاح یک مفهوم علمی و نظری در نقد ادبی مدرن است و نماد سنتی یا اسطورهای ندارد؛ اما دلالت بر کشف هندسه و معماری مخفی پشت متون داستانی و پیوند ادبیات با زبانشناسی دارد.
جمعبندی و توضیح کامل بوطیقای نثر
اصطلاح «بوطیقای نثر» ریشه در واژه یونانی پوئتیکا (Poetica) دارد که در سنت اسلامی به بوطیقا (معادل فن شعر ارسطو) تعریب شده است. ترکیب آن با واژه نثر، قلمرو این دانش را از شعر به حوزه داستان و روایت گسترش میدهد. این عبارت به طور ویژه با نام تزوتان تودوروف، نظریهپرداز ساختارگرا گره خورده است که با نگارش کتابی به همین نام در سال ۱۹۷۱، پایههای تحلیل قانونمند متون داستانی را استوار کرد.
در کاربرد عملی، این اصطلاح زمانی به کار میرود که منتقدان به جای جستجوی معنای پنهان یا پیام اخلاقی یک داستان، میخواهند بدانند اجزای متن چگونه کنار هم قرار گرفتهاند تا اثر خلق شود. به عنوان مثال، در جملهای مانند «منتقد در بررسی رمان بوف کور، به جای تاویلهای روانشناختی به بوطیقای نثر آن پرداخت»، اشاره به ساختار و دستور زبان روایی اثر است.
این اصطلاح کاملاً مدرن و دانشگاهی است و در منابع کهن یا متون دینی نظیر قرآن پیشینهای ندارد. هدف اصلی بوطیقای نثر، فرمولبندی مکانیسمهایی است که متن منثور را از یک گزارش ساده به یک اثر ادبی ماندگار و پویا تبدیل میکند.