یعنی چه
واژهٔ «ممطره» اسم فاعل مؤنث از باب افعال (أَمْطَرَ - يُمْطِرُ) از ریشهٔ عربی «م ط ر» است. این کلمه به ویژگی بارندگی، ابرهای بارانآور و هوای بارانی اشاره دارد.
تلفظ
این واژه در زبان مبدأ (عربی) به صورت مُـمْـطِـرَة تلفظ میشود که در انتقال به فارسی، هاء تأنیت آن به «ه/ـه» بیان حرکت تبدیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ «ممطره» معمولاً به عنوان پاسخی ۵ حرفی برای طراحان سوال با راهنمای «بارانی» یا «ابر بارانزا» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن، از واژههای عمومی مانند Rainy یا اصطلاحات دقیقتر مربوط به ابرها و اقلیم استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و برای توصیف کلمات مؤنث مانند «سماء» (آسمان) یا «سحابة» (ابر) به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای رساندن مفهوم بارانی بودن هوا یا ابر از واژه یاغمورلو استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون بارانی، بارانآور و ابرِ بارانزا هستند. این واژه در فارسی امروز کاربرد روزمره و معیار ندارد و بیشتر در متون کهن دیده میشود.
در قرآن
در آیه ۲۴ سوره مبارکه احقاف آمده است: «...قَالُوا هَٰذَا عَارِضٌ مُمْطِرُنَا...»؛ قوم عاد با دیدن ابر پنداشتند ابری بارانزا و مایه برکت است، در حالی که ابر عذاب بود. ریشه اصلی واژه (مطر) نیز بارها در قرآن به معنای باران رحمت یا باران عذاب ذکر شده است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات شرقی، پدیدههای ممطره (بارانی) نماد رویش، برکت و حیات مجدد هستند. با این حال، با توجه به پیشینه قرآنی، گاهی میتواند نمادی از دگرگونیهای ناگهانی و عذابهای آسمانی نیز باشد.
جمعبندی و توضیح کامل ممطره
واژهٔ «ممطره» یک صفت عربی از ریشهٔ سهحرفی «م ط ر» (مطر به معنی باران) و بر وزن مُفْعِله است. این واژه به معنی بارانی، بارانزا یا ابر و آسمانی است که باران میبارد. ممطره به عنوان صفت مؤنث کلمهٔ «ممطر» شناخته میشود و در زبان عربی برای توصیف پدیدههای مؤنث مجازی مثل ابر (سحابة) یا آسمان (سماء) به کار میرود.
این کلمه در زبان فارسی امروز یک واژهٔ رایج و معیار نیست و مردم در مکالمات روزمره از آن استفاده نمیکنند؛ با این حال، به دلیل حضور مشتقات آن در متون کهن، تفسیرهای قرآنی و ادبیات سنتی، به عنوان یک لغت کاربردی در طراحی جدولهای کلمات متقاطع مورد توجه قرار میگیرد.
در قرآن کریم، خودِ لفظ «ممطره» به صورت مستقیم استفاده نشده است، اما شکل مذکر آن یعنی «مُمْطِر» در سوره احقاف برای توصیف ابری که قوم عاد گمان میکردند برایشان باران میآورد، به کار رفته است. از نظر نمادشناسی، این واژه یادآور مفاهیمی چون رحمت، پاکی، برکت و زایش حیات در طبیعت است.