یعنی چه
این عبارت در واقع یک ساختار مستقل در ادبیات کلاسیک نیست، بلکه یک تعبیر مَسئلهگون یا کنایه جدولی است که به اصطلاح معروف «مته به خشخاش گذاشتن» اشاره دارد. دانه خشخاش بسیار ریز است و سوراخ کردن آن با مته کاری عجیب و وسواسی است؛ لذا این عبارت کنایه از سختگیری مفرط، کمالگرایی منفی و گیر دادن بیش از حد به جزئیات بیاهمیت است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «بَعْضی به خَشْخاشْ گُذارَنْد» است.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، وقتی این عبارت ۱۷ حرفی به عنوان سوال مطرح میشود، منظور طراح آن چیزی است که بعضیها به خشخاش میگذارند که پاسخ آن واژه ۳ حرفی «مته» است.
به انگلیسی
برای توصیف این حالت از اصطلاحاتی مانند مو را با شانه دندانه ریز گشتن (Go through something with a fine-tooth comb) نیز استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن مفهوم این کنایه از عباراتی همچون «التدقيق في الصغيرة والكبيرة» (تقریب معنایی) استفاده میشود.
نماد چیست
این عبارت بار معنایی انتقادی و نکوهشی دارد و در گفتار روزمره برای توصیف رفتار افرادی به کار میرود که با سختگیری بیجا و ایرادهای بنیاسرائیلی، روند انجام کارها را کند یا مختل میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل بعضی به خشخاش گذارند
عبارت «بعضی به خشخاش گذارند» یک عبارت مستقل لغوی یا ضربالمثل مکتوب در کتب کهن نیست، بلکه یک ساختار معماگونه و طراحانه است که در جدولهای کلمات متقاطع کاربرد دارد. این عبارت با شیطنت زبانی به اصطلاح عامیانه و پرکاربرد «مته به خشخاش گذاشتن» اشاره میکند و طراح جدول با حذف واژه اصلی (مته)، از کاربر میخواهد تا آن ابزار را حدس بزند.
مفهوم پشت این عبارت به تصویرسازی اغراقآمیز سوراخ کردن دانه بسیار ریز خشخاش با ابزار صنعتی مته برمیگردد. این تصویر ذهنی در فرهنگ ایرانی به نمادی برای خردهگیری، کمالگرایی منفی، مو را از ماست کشیدن و ملانقطی بودن تبدیل شده است و معمولاً در مواقعی که فردی بیش از حد نرمال به جزئیات کماهمیت گیر میدهد، به کار میرود.