یعنی چه
الاقرب در اصل یک اسم تفضیل عربی بر وزن «أفعل» همراه با الف و لام تعریف است. این واژه برای اشاره به هر چیزی که در بالاترین درجهٔ نزدیکی (چه از نظر مسافت، چه زمان، چه رابطهٔ خویشاوندی و چه جایگاه معنوی) قرار دارد، استفاده میشود. در اصطلاحات فقهی و حقوقی نیز به حکمی گفته میشود که به دلیل داشتن دلایل قویتر، به واقعیت و حقیقت نزدیکتر است.
تلفظ
این واژه با فتحة همزه و سکون لام و قاف، و فتحة راء قرائت میشود: [اَلْاَقْرَبْ].
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه معمولاً با عناوینی چون «نزدیکتر» یا «خویشاوند نزدیک» شناخته میشود و دقیقاً ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، در زبان انگلیسی از معادلهای تفضیلی و عالی نظیر closest و nearest استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه «نزدیکتر» و «قریبتر» هستند که در متون کهن و معاصر به کار میروند.
نماد چیست
این کلمه در ساختارهای فقهی، حقوقی و اجتماعی نماد اولویت و تقدم در حقوق یا تکالیف است؛ همانطور که در قاعده معروف «الأقرب فالأقرب» به معنای اولویتبندی خویشاوندان نزدیکتر در ارث یا صلهٔ رحم آمده است. همچنین نمادی از تقرب و نزدیکی به ذات باریتعالی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل الاقرب
واژهٔ «الاقرب» ریشه در زبان عربی (ثلاثی مجرد قرب) دارد و به معنای نزدیکتر یا نزدیکترین است. این کلمه فراتر از یک صفت سادهٔ مکانی یا زمانی، در ادبیات فقهی، حقوقی و قرآنی کاربرد گستردهای یافته است. شکل جمع آن یعنی «الأقربون» در آیات مختلف قرآن برای اشاره به خویشاوندان درجهیک و کسانی که در اولویت احسان، وصیت و صلهٔ رحم هستند، استفاده شده است.
در فرهنگ عامه و حقوق اسلامی، اصطلاح و قاعدهٔ معروف «الأقرب فالأقرب» (نزدیکتر و سپس نزدیکتر) معیار و ملاک بسیار مهمی برای اولویتبندی در تقسیم ارث، پرداخت زکات یا نیکی به اطرافیان است. همچنین ضربالمثل معروف «الأقربون أولى بالمعروف» (خویشاوندان در طبقهٔ اول نیکی و احسان قرار دارند) از همین مفهوم مشتق شده است.
به طور کلی، الاقرب مفهوم تقدم، اولویت، محرمیت و نزدیکی همهجانبه (مادی و معنوی) را در خود جای داده است و در زبان و ادبیات فارسی نیز به عنوان یک آرایه یا اصطلاح فقهی-حقوقی کاملاً شناختهشده و معتبر است.