یعنی چه
خجسته شدن به معنای متبرک شدن، به دست آوردن میمنت و قرار گرفتن در وضعیت خوشقدمی و سعادت است. این واژه زمانی به کار میرود که یک زمان، مکان یا رویداد، حامل برکت، نیکبختی و شگون مثبت برای افراد شود و فرجام خوشی را رقم بزند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه مرکب به صورت خُجَستِه شُدَن است که در آن حرف خ دارای ضمه، ج دارای فتحه، س ساکن، ت دارای فتحه و در انتهای واژه اول، هاء بیان حرکت (کسره خفیف) قرار دارد.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، اگر عبارت خجسته شدن مد نظر باشد، تعداد حروف آن دقیقاً ۸ حرف است. همچنین معادلهای آن مانند مبارک شدن یا فرخنده شدن نیز میتوانند به عنوان پاسخهای جایگزین بر حسب تعداد خانهها استفاده شوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم خجسته شدن از ترکیب فعلbecome با صفاتی نظیر auspicious (خوشیمن) یا blessed (مبارک) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فعل تبرّک یا ترکیبهای فعلی مانند اصبح مبارکاً دقیقترین معادلها برای انتقال معنای فرخندگی و مبارک شدن یک پدیده هستند.
جمعبندی و توضیح کامل خجسته شدن
واژه مرکب «خجسته شدن» از ترکیب صفت کهن «خجسته» و فعل اسنادی «شدن» ساخته شده است. ریشه بخش نخست این واژه به زبان پهلوی (فارسی میانه) بازمیگردد که از صورتی مانند xujastag به معنی فرخنده و مبارک مشتق شده و در برخی منابع ریشهشناسی نیز آن را دگرگونشده تعبیر «نیکخواسته» دانستهاند. این عبارت در ادبیات فارسی نماد بارز برکت، میمنت و فرجام نیکو است.
اگرچه خود این عبارت با ساختار فارسیاش در متن قرآن مجید به چشم نمیخورد، اما مفهوم عمیق آن در قالب واژه «مبارک» و مشتقات ماده «برکت» به وفور استعمال شده است؛ همانطور که در آیه ۳۱ سوره مبارکه مریم، از زبان حضرت عیسی (ع) به برکت و خجستگی وجودی ایشان اشاره میشود. در نمادشناسی فرهنگی ایران زمین نیز پدیدههایی چون هدهد، خروس سحری، مرغ همای و لحظه طلوع بامداد، از نشانههای عینی تجلی خجستگی و شگون به شمار میروند.
در تقابل معنایی، این واژه دقیقاً در برابر عباراتی چون «گجسته شدن» (ملعون و شوم شدن)، نحس شدن و نامبارک گردیدن قرار میگیرد. کاربرد این اصطلاح همواره بار معنایی مثبت و امیدبخش دارد و در متون کهن و معاصر برای توصیف روزها، آیینها و قدمهای پربرکت به کار میرود.