یعنی چه
در اصطلاح قرآنی، این تعبیر به افرادی اشاره دارد که به آیات الهی کافر شدند و در قیامت در سمت چپ قرار میگیرند. این گروه به دلیل اعمال ناپسند خود، از رحمت الهی محروم گشته و نامه اعمالشان از طرف چپ یا پشت سر به آنها داده میشود که نشانه سرافکندگی و عاقبتبهشری آنان است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «اَصحابِ مَشْئَمَه» (As-haabe Mash'amah) است که در آن همزه بعد از شین به صورت ساکن تلفظ میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، برای انتقال مفهوم این عبارت بیشتر از تعابیری استفاده میشود که به جهت چپ یا فرجام شوم آنها اشاره دارد.
به عربی
در خود متن قرآن و تفاسیر معتبر عربی، این واژه دقیقاً مترادف با «أصحاب الشمال» به کار رفته است که در مقابل «أصحاب اليمين» قرار میگیرد.
به فارسی
معادلهای فارسی این اصطلاح شامل تعابیری همچون «یاران شومی»، «سمتچپنشینان قیامت» و «بدعاقبتبرنامهها» است که نگونساری و بدبختی اخروی این گروه را بازگو میکند.
در قرآن
این اصطلاح در آیه ۹ سوره واقعه («وَأَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ») و همچنین در آیه ۱۹ سوره بلد برای توصیف کسانی که به آیات خدا کافر شدهاند، آمده است. قرآن در آیات دیگر سوره واقعه، عذابهای سخت این گروه را تحت عنوان «اصحاب الشمال» تفصیل میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل اصحاب مشئمة
عبارت «اصحاب مشئمة» از تعابیر کلیدی قرآن کریم در ترسیم جغرافیای قیامت و دستهبندی انسانها بر اساس عملکرد دنیویشان است. ریشه این واژه از «شأم» گرفته شده که در زبان عربی هم به معنای جهت چپ (شمال) و هم به معنای شومی، ناخجستگی و بدفرجام در برابر یُمن و برکت است.
در نظام نمادشناسی قرآن، قرار گرفتن در سمت چپ یا دریافت کارنامه اعمال با دست چپ، مظهر آشکار شدن رسوایی، سقوط اخلاقی و محرومیت مطلق از مغفرت الهی است. این گروه در حقیقت کسانی هستند که با تکذیب حقایق و غرق شدن در گناه، خود را شومبخت کردهاند و سرانجامی جز آتش دوزخ ندارند.
در مقابل این گروه، «اصحاب میمنه» یا همان یاران راست قرار دارند که مظهر سعادت، برکت و رستگاری اخروی هستند. تقابل این دو گروه در سورههایی مانند واقعه و بلد، هشداری روشن به انسانهاست تا با انتخاب مسیر درست، از قرار گرفتن در صف شومبختان چپگرا امتناع کنند.