یعنی چه
مفراح صیغهٔ مبالغه از ریشهٔ فرح است و به کسی اطلاق میشود که بسیار شادمان، خوشحال و سرزنده است یا به سرعت و آسانی شادمان میگردد. علاوه بر این معنای لغوی، در اصطلاح گیاهشناسی و بومشناسی ایران، مفراح نام یک گیاه دارویی، معطر و بسیار کمیاب از خانوادهٔ نعناعیان (پونهسای مواج) است که به صورت انحصاری در کوهستان الوند همدان میروید.
تلفظ
این واژه به صورت مِفْراح (کسره بر روی میم و سکون فاء) تلفظ میشود و بر وزن مِفعال (از اوزان مبالغه در زبان عربی) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ مفراح به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «بسیار شادمان»، «نیکشادمان» یا «گیاه دارویی انحصاری همدان» به کار میرود و یک کلمهٔ ۵ حرفی است.
به انگلیسی
برای معنای لغوی واژه از معادلهایی نظیر Very joyful یا Cheerful استفاده میشود و برای اشاره به گیاه دارویی و بومی مفراح، نام علمی Nepeta crispa به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این واژه در نقش صفت شامل «بسیار شادمان»، «نیکشادمان»، «خوشحال» و «مسرور» است. در حوزهٔ طبیعت و گیاهشناسی نیز معادل فارسی آن «پونهسای مواج» یا «مِفرا» میباشد.
نماد چیست
این واژه در ادبیات و مفاهیم لغوی نمادی از روحیهٔ مثبت، سرخوشی، شادی طبیعی و سرزندگی فراوان است. همچنین در تقسیمبندیهای بومشناسی ایران، این واژه به عنوان نماد گیاهی انحصاری و ارزشمند طبیعت استان همدان و کوهستان الوند شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مفراح
واژهٔ «مفراح» یک کلمهٔ دوجنبهای با ارزش لغوی و علمی است. در ریشهٔ اصیل خود که از زبان عربی (ریشه ف ر ح) وارد فارسی شده، صیغهٔ مبالغهای بر وزن مِفعال است که به فردی بسیار شادمان، خوشرو و کسی که به سرعت مایهٔ نشاط خود را فراهم میکند اشاره دارد. این کلمه در متون کهن لغوی مانند دهخدا به همین معنای سرزندگی و شدتِ شادمانی ثبت شده است.
از سوی دیگر، مفراح در جغرافیای ایران بار معنایی کاملاً متفاوتی در حوزهٔ گیاهشناسی دارد. این کلمه نام یک گونهٔ گیاهی بسیار معطر، دارویی و در حال انقراض از تیرهٔ نعناعیان است که نام علمی آن Nepeta crispa بوده و تنها در ارتفاعات صخرهای کوهستان الوند همدان رشد میکند. به همین دلیل، مفراح امروزه علاوه بر معنای لغوی شادمانی، به عنوان نماد طبیعت انحصاری استان همدان نیز شناخته میشود.
در بازیها و سرگرمیهای جدول نیز این واژه به عنوان یک کلمهٔ کلیدی ۵ حرفی کاربرد دارد. گرچه خود واژهٔ مفراح با این ساختار در متن قرآن مجید نیامده است، اما همخانوادههای متعدد آن در آیات قرآن برای توصیف حالات شادمانی انسانها به کار رفتهاند.