یعنی چه
تمیس در معروفترین کاربرد خود، نام الههٔ عدالت، قانون و نظم طبیعی در اساطیر یونان باستان است. علاوه بر این، در علم گیاهشناسی به سردهای از گیاهان بالارونده و خودرو از تیرهٔ سوسنیان (تمیسیان) گفته میشود که در جنگلهای شمال ایران نیز وجود دارد. در وجهی کمکاربردتر و عربی، مصدری به معنای با ناز و تبختر راه رفتن است.
تلفظ
این واژه در نامگذاری گیاهی و اساطیر یونان به صورت «تِمیس» (تِ مِ س) تلفظ میشود. در کاربرد مصدری و ریشه عربی آن، تلفظ صحیح به صورت «تَمَیُّس» (تَ مَ یُّ س) است.
در جدول
در جدول کلمات متقاطع، واژه تمیس به عنوان یک پاسخ ۴ حرفی برای پرسشهایی نظیر «الهه عدالت یونان باستان» یا «گیاه بالارونده خودرو» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Themis دقیقاً به مفهوم اساطیری آن اشاره دارد، در حالی که در متون زیستشناسی برای این سرده گیاهی از نامهای علمی Tamus یا Dioscorea استفاده میشود.
به فارسی
این کلمه معادل تکواژهای اصیل در فارسی ندارد؛ اما در ترجمه مفاهیم اساطیری آن را «دادگستر»، «قانونمدار» یا «نماد نظم» مینامند و در گیاهشناسی نیز به همان نام تمیس یا تمیسیان شناخته میشود.
نماد چیست
تمیس نماد جهانی دادگستری و مجسمه فرشته عدالت است. او معمولاً با ترازویی در یک دست برای سنجش حق، شمشیری در دست دیگر برای قاطعیت در اجرای حکم، و چشمانی بسته به نشانه بیطرفی کامل در قضاوت تصویر میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
تمیس یک واژه با ریشه کاملاً خارجی (یونانی باستان) است. این واژه از Thémis گرفته شده که به معنای «آنچه برقرار شده و قانون تغییرناپذیر طبیعت» است. در فرهنگ غربی و بینالمللی، کاربرد این کلمه مستقیماً با دادگاهها، مبانی حقوقی و فلسفه عدالت پیوند خورده است.
جمعبندی و توضیح کامل تمیس
واژه «تمیس» در زبان فارسی دارای دو حوزه کاربردی کاملاً مجزا و تخصصی است. پرکاربردترین معنای آن ریشه در اساطیر یونان باستان دارد، جایی که تمیس به عنوان الهه قانون، نظم و عدالت شناخته میشود. تصویر این الهه با چشمان بسته، ترازو و شمشیر، امروزه به عنوان نماد بینالمللی نماد دادگستری و قوای قضایی در سراسر جهان استفاده میشود.
کاربرد دوم این واژه در گیاهشناسی است و به یک گیاه بالارونده، خودرو و ترشمزه از تیره سوسنیان اطلاق میشود که در مناطق جنگلی از جمله شمال ایران رشد میکند. باید توجه داشت که برخلاف تصور عامیانه و اطلاعات نادرست برخی وبسایتها، این کلمه هیچ ارتباط معنایی یا ریشهای با واژههایی نظیر «تمیزی، پاکی و شفافیت» در زبان فارسی ندارد و یک نام خاص علمی و اساطیری است.