حاصل کرد یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل حاصل کرد

عبارت «حاصل کرد» یک فعل مرکب متعدی (گذار به مفعول) در زبان فارسی است. ساختار این فعل از ترکیب واژهٔ «حاصل» که ریشه‌ای عربی (از ماده ح-ص-ل به معنی پدید آمدن و پایداری) دارد و فعل «کرد» که ریشه‌ای اصیل و ایرانی از مصدر کردن (پهلوی: kartan) دارد، شکل گرفته است. این اصطلاح نشان‌دهنده جریان تبدیل عمل و تلاش به یک ثمره عینی است.

در ساختار زبانی و ادبیات فارسی، این عبارت به عنوان نمادی از به بار نشستن زحمات و استخراج نتیجه شناخته می‌شود؛ همان‌طور که در کشاورزی، برداشت محصول مظهر عینیِ حاصل کردن دسترنج است. از نظر کاربرد، این فعل در جملات گوناگونی مانند «او پس از سال‌ها تلاش، رتبه نخست را حاصل کرد» به کار می‌رود که نشان‌دهنده دستاورد ملموس یک فرآیند است.

گرچه خودِ این ترکیب فعلی به زبان فارسی است و طبیعتاً در متن قرآن وجود ندارد، اما ریشه عربی جزء اول آن یعنی «حَصَلَ» در قرآن کریم به کار رفته است؛ برای نمونه در آیه ۱۰ سوره مبارکه عادیات به صورت فعل مجهول «وَحُصِّلَ مَا فِي الصُّدُورِ» تجلی یافته که به معنای آشکار شدن و گردآوری آنچه در سینه‌هاست، می‌باشد.