یعنی چه
فهلویون شکل جمعِ معرّب (عربیشده) کلمهٔ «فهلوی» است. این واژه در متون کهن و تاریخی به اهالی، منسوبان یا گویشوران زبان و لهجههای پهلوی (ایرانی میانه) و همچنین ساکنان سرزمین پهله (منطقهٔ ماد قدیم یا جبال) اشاره دارد. در بافت ادبی نیز گاه به سرایندگان اشعار و فهلویات (ترانههای محلی ایرانی) گفته میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه به صورت فَهْ-لَ-وی-یون (Fahlaviyun) است که از ریشهٔ ایرانی پهلوی با نشانهٔ جمع عربی ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ فهلویون به عنوان یک کلمهٔ ۷ حرفی در پاسخ به راهنماهایی چون «پهلویان»، «منسوبان به ماد قدیم» یا «گویشوران فهلویات» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این گروه از واژههای توصیفی یا عبارات معادل مانند Pahlavi people استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادل اصیل فارسی این کلمه «پهلویان» یا «پهلویها» است که به ساکنان بخشهای مرکزی و غربی ایران باستان و زبان آنها اشاره دارد.
در قرآن
واژهٔ فهلویون یک صفت نسبی ایرانیِ معرّب است و هیچگونه ریشه، کاربرد یا پیشینهای در متن قرآن یا متون اصیل عربی صدر اسلام ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل فهلویون
واژهٔ «فهلویون» نمونهای جالب از تعریب کلمات اصیل ایرانی در ادوار اسلامی است. ریشهٔ اولیهٔ این واژه به پارسی باستان ($parθawa$) و قوم پارت بازمیگردد که در سیر تحول زبانی به «پهلَو» تبدیل شد. پس از ورود اسلام به ایران، به دلیل نبود حرف «پ» در زبان عربی، این کلمه به شکل «فهلو» درآمد و سپس با پسوند جمع زندهٔ عربی «یون» ترکیب شد تا به گروهی از مردم یا گویشوران اشاره کند.
در متون تاریخی و ادبی، فهلویون عمدتاً به ساکنان سرزمین پهله (شامل مناطق ری، اصفهان، همدان، دینور و آذربایجان) و یا به شاعران و گویشورانی که به زبانها و لهجههای محلی ایرانی (فهلویات) شعر میسرودند، اطلاق میشده است. این واژه امروزه به عنوان یک اصطلاح تخصصی در واژهشناسی، نمادی از هویت، زبان و فرهنگ دیرین فلات ایران در دوران میانجی تاریخ به شمار میرود.