یعنی چه
اشاره کننده به فرد یا ابزاری اطلاق میشود که جهت، شخص، شیء یا مفهومی را نمایان میسازد. در دنیای امروز، این واژه هم در ادبیات عمومی به معنای هدایتگر و ایماگر به کار میرود و هم در دنیای فناوری و رایانه به عنوان معادل دستگاهها و نشانگرهای حافظه یا ماوس (Pointer) شناخته میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «اِ ش ا رِ کُ نَ نْ دِ» است که از ترکیب اسم مصدر «اشاره» و صفت فاعلی «کننده» ساخته شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژه «اشاره کننده» دقیقاً ۱۰ حرف دارد. بسته به تعداد حروف خواسته شده، کلماتی مانند مشیر، غماز (اشاره کننده با چشم و ابرو)، نشانگر و ایماگر نیز به عنوان پاسخهای جایگزین کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی متناسب با متن از واژگان متفاوتی استفاده میشود؛ در علوم رایانه و ابزارهای دیجیتال اصطلاح Pointer رایجترین معادل است.
به فارسی
برابرهای فارسی این ترکیب وصفی عبارتند از: نشاندهنده، دلالتکننده، علامتدهنده، شاخص، پندآور و در حوزه فناوری «اشارهگر» یا «نشانگر».
نماد چیست
در نشانهشناسی و فرهنگ عمومی، «انگشت سبابه» بارزترین نمادِ عینی یک اشاره کننده است. در فضاهای گرافیکی، دیجیتال و علائم راهنمایی نیز «فلش یا پیکان» ($ ightarrow$) به عنوان نماد استاندارد اشارهکننده و جهتدهنده شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل اشاره کننده
واژه «اشاره کننده» از نظر ساختاری یک صفت فاعلی ترکیبی در زبان فارسی است که از ریشه عربی «ش و ر» (در باب افعال به معنی اشاره کردن) به همراه بن مضارع فعل کردن و پسوند فاعلی شکل گرفته است. این کلمه در مفهوم عام به هر شخص یا وسیلهای اطلاق میشود که با حرکات چشم، ابرو، دست یا ابزارهای خاص، توجه دیگران را به سمت و سوی مشخصی جلب کند یا پیامی را به طور مختصر و کنایهای انتقال دهد.
در علوم مدرن به ویژه زبانشناسی و نشانهشناسی، اشارهکننده به عنوان عاملِ جهتدهی معنا و معادل «دال» (Signifier) عمل میکند که ذهن را به سمت مدلول هدایت مینماید. همچنین در دنیای دیجیتال و علوم رایانه، این واژه مستقیماً یادآور آدرسدهندههای حافظه و نشانگر ماوس است که موقعیت اقدام کاربر را روی صفحه نمایش مشخص میکنند. اگرچه خودِ این ترکیب فارسی در متن قرآن نیامده، اما مفهوم و فعل آن در داستانهای قرآنی (مانند اشاره حضرت مریم به گهواره عیسی) به کار رفته است.