یعنی چه
این ترکیب در اصل یک اصطلاح آیینی-فرهنگی و مذهبی است که به «عشای ربانی» یا شام آخر حضرت عیسی مسیح (ع) با حواریون اشاره دارد. در این مفهوم، نان نماد تن و بدن مسیح و شراب نماد خون اوست که برای بخشش گناهان بشریت ریخته شده است. در زبان عمومی نیز گاهی مجازاً به معنای قوت غالب، غذا و نوشیدنی اصلی یا خوراک ساده به کار میرود. همچنین «نان و شراب» نام رمان برجسته و معروفی از نویسنده ایتالیایی، اینیاتسیو سیلونه، است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول با موضوعاتی نظیر «آیین مسیحی شام آخر»، «نماد بدن و خون مسیح» یا «رمانی از اینیاتسیو سیلونه»، عبارت ۸ حرفی «نان و شراب» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای ترجمه عبارتی و ظاهری از Bread and Wine استفاده میشود، اما اگر منظور اشاره به آیین مذهبی و مقدس آن باشد، اصطلاحات Eucharist یا Holy Communion به کار میروند.
به عربی
در متون عمومی عربی به صورت الخبز والخمر ترجمه میشود، اما در ادبیات الهیات مسیحی عربزبان، از عناوین القربان المقدس یا العشاء الربانی برای این مفهوم استفاده میگردد.
در قرآن
ترکیب یا مفهوم آیینی «نان و شراب» به این شکل در متن قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، در سوره مائده (آیات ۱۱۲ تا ۱۱۵) به نزول «مائده» (سفره غذا و طعام آسمانی) به درخواست حواریون حضرت عیسی (ع) اشاره شده است. این واقعه از نظر تاریخی و تفسیری با مفهوم شام آخر و آیینهای همبسته با آن قرابت مفهومی دارد، گرچه مستقیماً به واژههای نان و شراب اشاره نکرده است.
نماد چیست
در فرهنگ دینی مسیحیت، نان نماد بدن پارهپاره شده عیسی مسیح و شراب نماد خون ریختهشده او در راه فدیه و بخشش گناهان است. از دیدگاه اجتماعی و فرهنگی، نان (حاصل اتحاد دانههای فراوان گندم) و شراب (حاصل فشردن دانههای بیشمار انگور) هر دو نماد پیوند، برادری، و به هم پیوستن اجزای پراکنده برای رسیدن به یک کل واحد و همدلی عمیق انسانی هستند.
جمعبندی و توضیح کامل نان و شراب
عبارت «نان و شراب» بیش از آنکه یک ترکیب واژگانی اصیل در زبان فارسی باشد، یک اصطلاح مفهومی، مذهبی و نمادین است که از طریق سنت مسیحی، متون الهیاتی عهد جدید و ترجمه ادبیات جهانی وارد زبان فارسی شده است. این ترکیب در مرتبه اول یادآور آیین «عشای ربانی» یا شام آخر حضرت عیسی (ع) با یارانش است که در آن، این دو عنصر مادی به نمادهایی از حیات روحانی، تجسد، و ایثار تبدیل میشوند.
از سوی دیگر، این عبارت به دلیل سادگی ساختار خود، در ادبیات عمومی گاهی مجازاً به مفهوم ابتداییترین شکل خوراک و نوشیدنی یا قوت غالب زندگی اشاره دارد. همچنین در پهنه ادبیات مدرن، به واسطه رمان مشهور اینیاتسیو سیلونه با همین نام، به نمادی از آمیزش زندگی ساده زمینی با مفاهیم والای انسانی، آزادیخواهی و نقد نهادهای قدرت بدل گشته است.
ریشه واژگانی اجزای این ترکیب دوگانه است؛ «نان» واژهای کهن و ایرانی با ریشه پهلوی است، در حالی که «شراب» واژهای وامگرفته از ریشه عربی (شرب) است که در فارسی معنای خاصی یافته است. با وجود این ساختار ترکیبی، کشش نمادین آن در فرهنگهای مختلف، آن را به عنوان نمادی از همدلی، صلح، و اتحاد دانههای پراکنده جامعه انسانی معرفی میکند.