یعنی چه
یک کمپین نظامی بزرگ در جریان جنگ جهانی اول (سال ۱۹۱۵ میلادی) است که توسط نیروهای مشترک بریتانیا و فرانسه با هدف تصرف استانبول، گشودن تنگه داردانل و ایجاد راه ارتباطی و امدادرسانی به امپراتوری روسیه آغاز شد، اما در نهایت با مقاومت سرسختانه امپراتوری عثمانی به شکست کامل متفقین انجامید.
تلفظ
این عبارت به صورت «عَمَلیّاتِ داردانِل» (A'maliyyat-e Dardanel) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف، «عملیات داردانل» یا «نبرد گالیپولی» است.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان و متون تاریخ بینالملل، از این واقعه با نامهای Dardanelles Campaign یا Gallipoli Campaign یاد میشود.
به فارسی
در منابع تاریخی فارسی، این رویداد علاوه بر «عملیات داردانل»، به نامهای «نبرد گالیپولی» و «نبرد چناققلعه» نیز ترجمه و شناخته شده است.
نماد چیست
این رویداد در تاریخ بریتانیا نماد یک شکست بزرگ استراتژیک و اشتباه محاسباتی (به ویژه برای وینستون چرچیل) است. در تاریخ ترکیه، نماد فداکاری، مقاومت ملی و نقطه عطف ظهور مصطفی کمال آتاتورک به شمار میرود. همچنین برای کشورهای استرالیا و نیوزیلند (نیروهای آنزاک)، نماد شکلگیری هویت ملی و ایثار در غربت است.
جمعبندی و توضیح کامل عملیات داردانل
عملیات داردانل که بیشتر با نام نبرد گالیپولی شناخته میشود، یکی از خونینترین و سرنوشتسازترین نبردهای جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۵ میلادی بود. این نبرد با هجوم نیروهای متفقین (به رهبری بریتانیا و فرانسه) به تنگه استراتژیک داردانل با هدف خروج امپراتوری عثمانی از جنگ و باز کردن شاهراه دریایی برای کمک به روسیه تزاری آغاز شد.
این عملیات آبی-خاکی در نهایت به دلیل دفاع سرسختانه نیروهای عثمانی و اشتباهات محاسباتی فرماندهان متفقین، با شکست کامل بریتانیا و فرانسه به پایان رسید. این رویداد تاریخی پیامدهای سیاسی و اجتماعی عمیقی در کشورهای درگیر بر جای گذاشت و امروزه در تاریخ نظامی جهان به عنوان یک نمونه کلاسیک از شکست در عملیاتهای مشترک دریایی و زمینی تدریس میشود.