یعنی چه
این واژه در نقش صفت به ویژگی اشیاء، لباسها، مسکن یا سبک زندگی اشاره دارد که دارای شکوه، زیبایی و ارزش مادی بسیار بالایی هستند. در کاربرد عمومی، هر چیز تشریفاتی و سطح بالا که بیشتر برای راحتی، زیبایی یا تفاخر استفاده میشود تا رفع نیازهای اساسی، لوکس نامیده میشود.
مترادف
واژههای فوق در بافتهای مختلف زبان فارسی میتوانند به عنوان جانشین این کلمه به کار روند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده شرایط یا اشیائی هستند که از تجمل و کیفیت بالا به دور بوده و در سطح پایین یا عادی قرار دارند.
هم خانواده
از آنجا که این واژه یک وامواژه غربی است، همخانواده ریشهای به سبک کلمات عربی در فارسی ندارد، اما ترکیبات و اصطلاحات فوق در زبان فارسی از آن مشتق شدهاند. همچنین در اصطلاحات علمی، واژه «لوکسمتر» (دستگاه سنجش روشنایی) با ریشه لاتین آن مرتبط است.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، معمولاً برای راهنمایی «تجملی یا شیک» از پاسخهای لوکس، مجلل یا شیک استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Luxury به عنوان اسم (تجمل) و Deluxe به عنوان صفت (مجلل و باکیفیت) کاربرد فراوان دارد.
به عربی
بسته به بافت متن و کاربرد، کلمات فاخر، مترف یا فخم بهترین برگردانهای عربی برای این مفهوم هستند.
به فارسی
برابرهای اصیل و رایج فارسی برای این واژه شامل کلماتی چون تجملی، شیک، شاهانه و باشکوه است که میتوانند به خوبی بار معنایی آن را منتقل کنند.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه لوکس مستقیماً از زبان فرانسوی (luxe) وارد فارسی شده است. ریشه دورتر آن به واژه لاتین Luxus به معنی اسراف، تجمل یا زیادهروی برمیگردد. همچنین در فیزیک، واژه لوکس (با نماد lx) برگرفته از واژه لاتین Lux به معنی نور، به عنوان یکای شدت روشنایی (میزان شار نوری بر واحد سطح) به کار میرود که در آن هر لوکس برابر با یک لومن بر متر مربع است.
جمعبندی و توضیح کامل لوکس
واژه لوکس یک وامواژه مدرن فرانسوی در زبان فارسی است که به مرور زمان جایگاه مستحکمی در ادبیات روزمره و تجاری پیدا کرده است. این کلمه در مفهوم عمومی خود صفت هر چیزی است که فراتر از نیازهای زیستی و اولیه انسان بوده و با هدف تفاخر، زیبایی چشمگیر، راحتی حداکثری و نمایش ثروت تهیه میشود.
از منظر ریشهشناختی، این کلمه دو مسیر متفاوت را طی کرده است؛ در حوزه سبک زندگی از ریشه لاتین به معنای تجمل و افراط میآید و در حوزه فیزیک و هندسه به معنای نور است که امروزه به عنوان واحد سنجش شدت روشنایی شناخته میشود. در تحلیلهای فرهنگی، مفهوم لوکس مرز باریکی میان کیفیت بالا و زیبایی از یک سو، و اسراف و تجملگرایی افراطی از سوی دیگر ایجاد میکند.