یعنی چه
کلر باقیماندهٔ ترکیبی به آن بخش از کلر تزریقشده به آب گفته میشود که با مواد حاوی نیتروژن (مانند آمونیاک، اوره و اسیدهای آمینه ناشی از تعریق یا ادرار) واکنش داده و ترکیباتی به نام کلرامینها را به وجود آورده است. این شکل از کلر در مقایسه با کلر آزاد، قدرت گندزدایی بسیار کمتری دارد و عامل اصلی بوی تند و سوزش چشم در استخرها است.
تلفظ
این عبارت تخصصی به صورت «کُلُرِ باقیماندهٔ تَرکیبی» خوانده میشود و شامل اصطلاحات علمی و توصیفی در حوزه مهندسی آب است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع و تخصصی مهندسی آب، پاسخ این مفهوم دقیقاً «کلر باقی ماندۀ ترکیبی» با هجده حرف است. معادلهای کوتاهتری مثل کلر ترکیبی یا کلرامین نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در متون علمی و استانداردهای بینالمللی کیفیت آب، این واژه را با اصطلاحات فوق بیان میکنند که مخفف استاندارد آزمایشگاهی آن CC است.
نماد چیست
این اصطلاح یک عنصر شیمیایی مستقل نیست که فرمول یا نماد واحدی در جدول تناوبی داشته باشد (هرچند عنصر پایه آن کلر با نماد Cl است). در مهندسی آب، مقدار آن را به صورت نمادین با مخفف CC نشان میدهند که از رابطه تفاضل کلر آزاد از کلر کل به دست میآید.
جمعبندی و توضیح کامل کلر باقی ماندۀ ترکیبی
عبارت «کلر باقیماندهٔ ترکیبی» یک اصطلاح ترکیبی تخصصی در مهندسی محیط زیست، شیمی و فرایندهای تصفیه آب است. ریشه کلمه «کلر» به واژه یونانی chloros به معنی سبز مایل به زرد بازمیگردد که به عنوان وامواژه علمی وارد زبان فارسی شده است، در حالی که واژههای «باقیمانده» و «ترکیبی» به ترتیب ریشههای فارسی و عربی دارند.
در کاربردهای عملی و بهداشتی، سنجش این پارامتر اهمیت بسیار زیادی دارد. برای نمونه در جملات فنی گفته میشود: «بالا رفتن میزان کلر باقیماندهٔ ترکیبی در استخر، نشاندهنده لزوم انجام کلرزنی شوک برای از بین بردن کلرامینها است.» این شاخص مشخص میکند که چقدر از کلر تزریق شده، کارایی گندزدایی فعال خود را از دست داده است.
نکته تکمیلی و بسیار مهم در محاسبات کیفیت آب این است که کلر کل همیشه برابر با مجموع کلر آزاد و کلر ترکیبی است. بالا بودن سهم بخش ترکیبی نه تنها کیفیت ضدعفونی آب را کاهش میدهد، بلکه به دلیل تولید گازهای فرار کلرامین، تحریکات پوستی و تنفسی را برای شناگران یا مصرفکنندگان آب به همراه خواهد داشت.