یعنی چه
«ابن داوود حلی» به معنای «فرزندِ داوود، اهل شهر حِلّه» است. این عنوان به ابومحمد حسن بن علی بن داوود حلی ملقب به تقیالدین اشاره دارد که از بزرگترین فقها، ادیبان و بهویژه دانشمندان علم رجال در تاریخ شیعه (۶۴۷ – پس از ۷۰۷ هجری قمری) است. او همدوره علامه حلی و شاگرد برجسته محقق حلی بود که به دلیل ابداع شیوهای نوین و الفبایی در سنجش اعتبار راویان حدیث، تحول بزرگی در این دانش ایجاد کرد.
تلفظ
این نام ترکیبی در زبان فارسی به صورت «اِبنِ داوودِ حِلّی» با تشدید روی حرف «ل» در واژهٔ حلی تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحانی است که مراجع علم رجال شیعه، شاگردان محقق حلی یا نویسنده کتاب الرجال قرن هفتم را با تعداد ۱۱ حرف از کاربر میخواهند.
به انگلیسی
نگارش استاندارد لاتین این نام در منابع شرقشناسی و بینالمللی Ibn Dawud al-Hilli است.
به فارسی
معادل یا برگردان اسمیِ این نام خاص در زبان فارسی همان «حسن بن داوود حلی» یا «تقیالدین حلی» است که گاهی در متون کهن به صورت خلاصه «ابنداود» نیز ثبت شده است.
نماد چیست
این نام در حوزههای علمیه و متون حدیثپژوهی، نمادِ خلاقیت در ساختاردهی، نظم الفبایی احادیث و معیار سنجش وثاقت و اعتبار راویان شیعه شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ابن داوود حلی
ابومحمد حسن بن علی بن داوود حلی، معروف به ابن داوود حلی، از مراجع بزرگ و نامدار تاریخ تشیع در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری است. وی که در شهر تاریخی حله در عراق متولد شد، تحت نظارت استادان بزرگی همچون محقق حلی رشد کرد و در دوران حیات علمی خود، همتای علمی علامه حلی به شمار میرفت. القابی چون «سلطانالعلماء» و «تاجالمحدثین» نشاندهنده جایگاه رفیع او در میان معاصرانش است.
شهرت ماندگار ابن داوود حلی بیش از هر چیز به خاطر نگارش کتاب ارزشمند «الرجال» (معروف به رجال ابن داوود) است. او در این کتاب با ابداع روشی کاملاً نوآورانه، نام راویان حدیث را بر اساس حروف الفبا منظم کرد و با تقسیمبندی دقیق ممدوحین و مجروحین در دو بخش مجزا، گام بزرگی در تسهیلِ شناخت راویان برداشت. این اثر به دلیل اختصار، ایجاز و استفاده از نشانههای رمزی، همواره مورد توجه و استناد فقیهان بوده است.
اگرچه خودِ این ترکیب اسمی در قرآن کریم نیامده است، اما نام جد او یعنی «داوود» شانزده بار در کتاب الهی ذکر شده است. ابن داوود حلی علاوه بر تبحر در فقه و حدیث، ادیب و شاعری توانمند نیز بود که آثار متعددی از خود به یادگار گذاشت و سرانجام پس از سال ۷۰۷ هجری قمری دار فانی را وداع گفت.