یعنی چه
مقاومت در لغت به معنای پا برجا بودن، ایستادگی و مخالفت در برابر یک نیروی خارجی، ظلم یا تغییر است. این واژه در علوم تجربی و فیزیک نیز به معنی مانع یا مخالفت یک جسم در برابر عبور جریان الکتریکی یا هرگونه حرکت و نیرو کاربرد دارد.
مترادف
واژههایی که مفهوم پا برجا بودن و نپذیرفتن تسلیم را میرسانند، مترادف این کلمه هستند.
متضاد
کلماتی که بر فرود آمدن در برابر نیرو و دست کشیدن از تلاش دلالت دارند، متضاد مقاومت هستند.
هم خانواده
کلمات همخانواده مقاومت بر پایه ریشه سه حرفی «ق، و، م» شکل گرفتهاند.
ریشه
این کلمه از زبان عربی (مُقاوَمَة) وارد زبان فارسی شده است. ریشه ثلاثی مجرد آن «ق و م» (قَوَمَ) به معنای ایستادن، راست شدن و به اعتدال گراییدن است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ پرسشهایی با عنوان پایداری یا ایستادگی میتواند واژه ۶ حرفی «مقاومت» باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به متن، از واژه Resistance برای مفهوم کلی و فیزیکی، و از Resistor برای قطعه مقاومت استفاده میشود. همچنین در ترکی به آن Direniş و در عربی صمود میگویند.
در قرآن
عین واژه «مقاومت» در متن قرآن کریم نیامده است؛ اما مشتقات دیگر از همین ریشه مانند «استقامت» به وفور با همین بار معنایی به کار رفتهاند. برای نمونه در آیه ۳۰ سوره فصلت میفرماید: «إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا» (کسانی که گفتند پروردگار ما خداست و سپس ایستادگی کردند). همچنین مفاهیمی چون صبر، ثبات قدم و جهاد مصادیق قرآنی این مفهوم هستند.
نماد چیست
مقاومت در حوزههای مختلف نمادهای متفاوتی دارد؛ در مسائل اجتماعی و سیاسی «مشت گرهکرده» یا «سندان» رمز پایداری است. در طبیعت، درختانی مثل بلوط و زیتون به دلیل ریشههای عمیق نماد سختجانی هستند و در فیزیک، با حرف R نمایش داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مقاومت
واژه مقاومت یکی از مفاهیم کلیدی و پرکاربرد در زبان فارسی است که ابعاد گوناگونی از پایداریِ انسانی تا پدیدههای علمی را در بر میگیرد. این کلمه وامواژهای از ریشه عربی «قوم» است که در فرهنگ عمومی و ادبیات با مفاهیمی مثل استقامت، ایستادگی در برابر ظلم و پایمردی گره خورده است و متضاد کلماتی چون تسلیم و وادادگی به شمار میرود.
از سوی دیگر، این مفهوم در علوم تجربی و مهندسی جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که در فیزیک و الکترونیک به عنوان مانعی در برابر جریان الکتریسیته شناخته شده و با نماد مشخص ارزیابی میشود. در متون دینی و قرآنی نیز اگرچه خود کلمه مستقیماً ذکر نشده، اما مفهوم آن در قالب واژگانی همچون استقامت و ثبات قدم مورد ستایش قرار گرفته است.