معنی
ماش نام یک بوته و دانهٔ خوراکی از گروه حبوبات (بُنشن) است که در پختن انواع غذاها مانند آش و پلو به کار میرود.
یعنی چه
در لغتنامهها این واژه به نوعی دانه ریز، سبز و مغذی اشاره دارد که در آشپزی سنتی آسیایی و ایرانی جایگاه ویژهای دارد.
ریشه
این واژه از فارسی میانه وارد شده و ریشه نهایی آن به واژه سانسکریت māṣa (माष) به معنی لوبیا و حبوبات بازمیگردد که از شبهقاره به ایران آمده است.
تلفظ
تلفظ صحیح و رایج این کلمه در زبان فارسی به صورت مَاش (با فتح میم و الف کشیده) است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این سوال دقیقاً ۳ حرف دارد و خود کلمه «ماش» یا واژههایی مثل «بنشن» مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این دانه گیاهی از اصطلاحات Mung bean یا Green gram استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژه الماش به عنوان شکل معرب آن و همچنین واژه المج برای این گیاه به کار میرود.
به ترکی
در ترکی استانبولی در کاربردهای رایج غذایی و آشپزی به آن Maş fasulyesi (لوبیای ماش) میگویند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی، ماش به دلیل کوچکی در کنار سایر حبوبات نماد تواضع و بیادعایی است؛ همانطور که پروین اعتصامی میگوید: «چه تفاوت که ماش یا عدسی است».
جمعبندی و توضیح کامل ماش
ماش یکی از قدیمیترین و مغذیترین حبوبات شناختهشده در فرهنگ غذایی ایران و کشورهای آسیایی است. این دانه ریز و سبزرنگ به دلیل طبع معتدل و هضم آسان، همواره در طب سنتی و آشپزی ایرانی برای پخت انواع آش، سوپ و پلو استفاده شده و نشانه تغذیه سالم و سبکزیستی سنتی است.
از نظر ریشهشناسی، این واژه یک وامواژه بسیار کهن از زبان سانسکریت است که در طول قرنها اصالت خود را در زبان فارسی حفظ کرده است. اگرچه نام آن به طور مستقیم در قرآن نیامده، اما از نظر ساختار فرهنگی همواره در کنار حبوباتی چون عدس قرار میگیرد.
در ادبیات فارسی نیز ماش جایگاه نمادین جالبی دارد و به دلیل ابعاد کوچک و بیادعاییاش، مظهر فروتنی و تسلیم در برابر تقدیر و سختیهای روزگار (کنایه از پخته شدن در دیگ) به شمار میرود.