یعنی چه
این عبارت به رفتاری اشاره دارد که در آن فرد صمیمیت و صراحت ندارد، نیت واقعی خود را پنهان میکند و با دوپهلویی یا فریبکاری برخورد میکند. واژهای کلاسیک و معمولی است که برای توصیف عدم یکرنگی به کار میرود.
تلفظ
این عبارت ترکیبی به صورت «کِنایِه (kenāye) اَز (az) رُوراست (ru-rāst) نَبودَن (nabūdan)» تلفظ میشود.
در جدول
در بازیهای جدول، این عبارت دقیقاً به عنوان پاسخ با ۱۸ حرف شناخته میشود. اصطلاحات مشابهی چون «ریگ به کفش داشتن» نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای متعددی برای رساندن این مفهوم وجود دارد که بر عدم صمیمیت و پنهانکاری دلالت میکنند.
به عربی
در زبان عربی از واژههایی مانند نفاق و خداع برای توصیف این حالتِ عدم یکرنگی استفاده میشود.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، «روباه» نماد مکر و عدم صداقت است. همچنین «نقاب یا صورتک دوگانه» نشاندهنده پنهانکاری و «آینه شکسته» نماد عدم یکپارچگی شخصیت و دورویی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل کنایه از روراست نبودن
عبارت «کنایه از روراست نبودن» یک مدخل مستقل لغوی نیست، بلکه توصیفی معنایی برای اشاره به رفتارهای غیرصادقانه و فریبکارانه در جامعه و ادبیات است. این مفهوم زمانی به کار میرود که فرد ظاهر و باطنی متفاوت دارد و نیت حقیقی خود را پشت الفاظ یا رفتارهای دوپهلو پنهان میکند.
در فرهنگ عامه و اصطلاحات اصیل فارسی، نزدیکترین و مشهورترین کنایه به این مفهوم، اصطلاح «ریگ به کفش داشتن» است. این کنایه ریشه در تاریخ دارد و به مسافرانی اشاره میکند که برای بهانهجویی یا آسیب به دیگران، حرکات خود را غیرطبیعی جلوه میدادند.
این مفهوم اخلاقی در متون دینی نیز تحت عنوان «نفاق» و «کتمان حق» بررسی شده است و همواره به عنوان یک ویژگی ناپسند که اعتماد متقابل را در روابط انسانی از بین میبرد، نکوهش میشود.