یعنی چه
منتپذیر صفت اخلاقی و رفتاری برای کسی است که نیکی، لطف یا احسان فرد دیگری را با فروتنی میپذیرد و خود را زیر بار منّت و مرهونِ بخشش او میداند.
تلفظ
این واژه به صورت [مِنّتپَذیر] تلفظ میشود که شامل منّت (عربی) و پذیر (بن مضارع پذیرفتن فارسی) است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، واژه «منت پذیر» دقیقاً از ۷ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن از صفاتی که نشاندهنده سپاسگزاری یا احساس بدهکاری اخلاقی است استفاده میشود.
به فارسی
از واژههای جایگزین و هممعنی فارسی آن میتوان به سپاسگزار، شکرگزار، قدردان، حقشناس، و منّتدار اشاره کرد.
در قرآن
ترکیب «منتپذیر» در قرآن نیست؛ اما ریشه آن «منّ» بارها آمده است. منت پسندیده مخصوص خداست (مثل آلعمران/۱۶۴) و منت ناپسند برای انسانهاست که به رخ کشیدن احسان بوده و اعمال را باطل میکند (مثل بقره/۲۶۴).
جمعبندی و توضیح کامل منت پذیر
واژه «منتپذیر» یک صفت ترکیبی عربی-فارسی است که از واژه عربی «مِنَّت» (به معنی نعمت و بخشش) و بن مضارع فارسی «پذیر» (از مصدر پذیرفتن) ساخته شده است. این اصطلاح در ادبیات اخلاقی و اجتماعی به کسی اطلاق میشود که لطف و نیکی دیگران را با روی گشاده متمایل به شکرگزاری قبول میکند و خود را رهین احسان آنها میداند.
اگرچه مفهوم منت در روابط انسانی گاهی با بار منفی به رخ کشیدن بخشش همراه است، اما صفت منتپذیری در بافت سنتی و ادبی بیشتر بر فروتنی، حقشناسی و پاسداشت نیکی دیگران دلالت دارد. در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین نیز بر معنای ممنون، سپاسگزار و وامدار لطف بودنِ فرد منتپذیر تاکید شده است.