یعنی چه
اسفنند شکل غیرمعیار، گویشی یا قدیمی واژهٔ اسفند یا اسفندان است. این کلمه به دو معنای اصلی به کار میرود: نخست آخرین ماه سال خورشیدی و دوم گیاهی خودرو با دانههای ریز و سیاه که در فرهنگ ایرانی برای دفع چشمزخم و ضدعفونی کردن محیط دود میشود. ریشهٔ این واژه به مفهوم اوستایی سپنتا به معنای پاک و مقدس بازمیگردد.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت اِسفَنَند (esfanand) یا در برخی گویشها به صورت هموزن اسفند است، هرچند در متون رسمی و معتبر املای معیار آن همان اسفند یا اسفندان میباشد.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه اسفنند به عنوان یک کلمه شش حرفی و شکل فرعی واژه اسفند یا گیاه خردل شناخته میشود.
به انگلیسی
برای بخش تقویمی از واژه Esfand استفاده میشود و برای اشاره به گیاه آن، اصطلاحات Wild rue یا Syrian rue در زبان انگلیسی رایج است.
به فارسی
واژههای معیار و درست فارسی برای این کلمه شامل اسفند، اسپند، سپند و در برخی متون گیاهشناسی قدیمی اسفندان (به معنی خردل) است.
نماد چیست
این واژه در فرهنگ اساطیری ایران مظهر ایزدبانوی زمین، تواضع، بردباری و عشق پاک (سپندارمزگان) است. در فرهنگ عامه نیز دانههای این گیاه نماد سنتی دفع چشمزخم، طرد نیروهای منفی و پاکسازی محیط به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل اسفنند
واژه اسفنند در واقع یک صورت گویشی، قدیمی یا نادر از واژه آشناتر اسفند (یا اسفندان) است. این واژه در لایههای معنایی خود با تقویم ایرانی، گیاهشناسی سنتی و آیینهای فرهنگی گره خورده است و ریشه در واژه اوستایی سپنتا به معنای پاک و مقدس دارد.
از یک سو این کلمه یادآور آخرین ماه سال خورشیدی و ایزدبانوی نگاهبان زمین در اساطیر باستان است و از سوی دیگر به گیاهی دارویی و آیینی اشاره دارد که از دیرباز برای ضدعفونی کردن فضای زندگی و دور کردن چشمزخم در آتش ریخته میشده است.