یعنی چه
دقیقالنظر صفت مرکبی است برای توصیف فردی که در مشاهده، بررسی یا قضاوت مسائل بسیار ریزبین است. این فرد جزئیات پنهان را بهخوبی میبیند، از کنار نکات ساده نمیگذرد و با عقل تحلیلی و عمیق به موضوعات نگاه میکند.
در جدول
پاسخ این عبارت در جدول خودِ کلمه «دقیق النظر» است که از ۹ حرف تشکیل شده است. واژههای مترادفی مثل باریکبین یا موشکاف نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت متن میتوان از واژههایی استفاده کرد که بر دقت بالا در جزئیات یا بینایی و تحلیل قوی دلالت دارند.
به فارسی
در زبان فارسی، واژههای اصیلی مانند باریکبین، نکتهسنج، ژرفبین، موشکاف، خردهبین و تیزنگر به عنوان نزدیکترین معادلها و مترادفهای این صفت شناخته میشوند که همگی بر اهمیت دادن به جزئیات دلالت دارند.
در قرآن
ترکیب صفت مرکب «دقیقالنظر» بهطور مستقیم در متن قرآن کریم به کار نرفته است. با این حال، ریشه «نظر» بارها به معنی نگاه عمیق، دقت و تدبر (مانند آیه فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسَانُ إِلَی طَعَامِهِ) آمده، ولی ریشه «دقق» در قرآن کاربردی ندارد.
نماد چیست
در ادبیات و مفاهیم نمادین، دقیقالنظر بودن نمادی از خردمندی، عقل تحلیلی، دقت علمی و ژرفاندازی در فهم امور است. در طبیعت نیز این صفت یادآور مرغانی چون عقاب یا شاهین است که به تیزبینی شگفتانگیز و دیدن جزئیات از فاصلههای بسیار دور شهرت دارند.
جمعبندی و توضیح کامل دقیق النظر
عبارت «دقیقالنظر» یک صفت مرکب عربیـفارسی است که از ترکیب دو واژه «دقیق» (به معنی باریک و ظریف) و «نظر» (به معنی نگاه و دیدگاه) ساخته شده است. این اصطلاح در ادبیات فارسی برای توصیف افرادی به کار میرود که ذهنی پویا، تحلیلگر و جزئینگر دارند و در بررسی مسائل یا آفرینش آثار هنری و علمی، نکات پنهان و ظرایف را از قلم نمیاندازند. چنانکه نظامی عروضی نیز در چهارمقاله صفت دقیقالنظر بودن را برای شاعران یک ضرورت میداند.
از نظر معنایی، این کلمه در تقابل مستقیم با اصطلاحاتی چون سطحینگری، سهلانگاری و «بادیالنظر» (نگاه سطحی و نخستین) قرار میگیرد. فرد دقیقالنظر به جای بسنده کردن به ظاهر پدیدهها، به عمق آنها نفوذ میکند. این ویژگی در حوزه پژوهش، قضاوت، تفکر فلسفی و علم از ارکان اصلی موفقیت به شمار میرود و نشاندهنده پختگی عقل و اندیشه است.