یعنی چه
قرابت رضاعی رابطهای حقوقی و فقهی است که به دلیل خوردن شیر زنی غیر از مادر طبیعی با شرایطی خاص، میان کودک و آن زن و بستگان زن یا شوهرش پدید میآید. اثر اصلی این قرابت، صرفاً حرمت نکاح یا همان ممنوعیت ازدواج میان این افراد است و شامل احکامی مانند ارثبری نمیشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «قِرابَتِ رَضاعی» (Qerābate Razā'i) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح فقهی ۱۰ حرفی «قرابت رضاعی» است. همچنین ممکن است به عنوان معادل از واژههایی چون خویشاوندی شیری یا قرابت ارتضاعی استفاده شود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و متون حقوقی بینالمللی، برای اشاره به این نوع از خویشاوندی بیشتر از اصطلاحات Milk kinship یا Foster relationship استفاده میشود.
در قرآن
این مفهوم مستقیماً در آیه ۲۳ سوره نساء آمده است؛ آنجا که خداوند در بیان محارم میفرماید: «وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ» یعنی مادرانتان که به شما شیر دادهاند و خواهران رضاعیتان بر شما حرام شدهاند. همچنین در آیه ۲۳۳ سوره بقره به مدت زمان استاندارد شیردهی اشاره شده است.
نماد چیست
قرابت رضاعی نماد بصری رسمی یا جهانی ندارد. با این حال، در متون فقهی و حقوقی به عنوان نمادی از «پیوند شیری در حکمِ نسب» شناخته میشود که ساختار خانواده را بدون رابطه خونی گسترش میدهد. در فضاهای مجازی و توضیحی گاهی از ایموجیهای زن شیرده (👩🍼) برای نمایش آن استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل قرابت رضاعی
قرابت رضاعی یکی از انواع سهگانه خویشاوندی در فقه اسلامی و قانون مدنی ایران (در کنار قرابت نسبی و سببی) است. این قرابت زمانی حاصل میشود که طفل با شرایط شرعی و قانونی مشخصی از زنی غیر از مادر خود شیر بنوشد. این رابطه، پیوندی میان کودک و خانواده رضاعیاش ایجاد میکند که ساختاری شبیه به خویشاوندی خونی دارد.
اثر حقوقی و شرعی اصلی این قرابت، ایجاد محرمیت و ممنوعیت ابدی ازدواج (حرمت نکاح) میان طفل و برخی از بستگان رضاعی اوست. با این حال، باید توجه داشت که این خویشاوندی بر خلاف قرابت نسبی، حقوقی مانند ارثبری یا تکالیفی چون انفاق و پرداخت نفقه را میان طرفین ایجاد نمیکند و دایره اثر آن محدود به محرمیت است.