یعنی چه
استطاعت داشتن به معنای آن است که فرد شرایط، امکانات و توان لازم (اعم از مادی، بدنی یا فکری) را برای انجام دادن یک وظیفه، کار یا تعهد داشته باشد. این واژه معمولاً در مواقعی به کار میرود که پای یک توانمندی خاص یا فراهم بودن وسع مالی در میان باشد.
تلفظ
این ترکیب فعلی از واژهٔ عربی «استطاعت» به کسر الف و تاء اول و سکون تاء دوم، به همراه فعل فارسی «داشتن» خوانده میشود.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول کلماتی مانند توانستن، تمکن داشتن، وسع داشتن و قادر بودن به عنوان جایگزین کاربرد دارند.
به انگلیسی
بسته به متنِ جمله، اگر منظور توانایی مالی برای خرید یا انجام کاری باشد از فعل afford استفاده میشود و برای تواناییهای عمومی عبارات دیگر به کار میروند.
به فارسی
معادلهای اصیل و جایگزینهای روان فارسی برای این ترکیب شامل واژههایی چون توانستن، دستِ باز داشتن، یارستن و متمکن بودن است.
جمعبندی و توضیح کامل استطاعت داشتن
واژهٔ «استطاعت داشتن» از ترکیب مصدر عربی استطاعة (از ریشه ط-و-ع) با فعل فارسی داشتن ساخته شده است. این اصطلاح در متون فقهی و حقوقی اهمیت زیادی دارد؛ چرا که انجام بسیاری از تکالیف و فرایض دینی مشروط به وجود این توانایی در فرد است. معروفترین کاربرد این مفهوم در آیه ۹۷ سوره آلعمران دربارهٔ وجوب حج بر کسانی است که توانایی راه یافتن به آن را دارند.
در کاربردهای روزمره، این اصطلاح بیشتر به جنبهٔ مالی و مادی اشاره دارد. وقتی گفته میشود کسی استطاعت خرید خانهای را دارد، به این معناست که بودجه و وسع مالی او برای این کار کفایت میکند. با این حال، دامنهٔ معنایی آن محدود به مال نیست و تواناییهای بدنی و سلامتی را نیز در بر میگیرد.
بنابراین، مفهوم کلی این واژه یادآور اصل عدالت در مسئولیتپذیری است؛ یعنی تکالیف و انتظارات از هر انسان باید کاملاً متناسب با قدرت، امکانات و ظرفیتهای واقعی او تنظیم شود.