یعنی چه
تفرعن در لغت به معنای تکبر، غرور، خود بزرگبینی و طغیانگری است. این واژه زمانی به کار میرود که فردی از حد و مرزهای اخلاقی و انسانی خود فراتر رفته و با خودخواهی، رفتاری مستبدانه و ستمگرانه نسبت به دیگران پیشه کند. در متون قدیمی عربی، این واژه در مواردی نادر برای گیاهان نیز به معنی رشد کردن و قوی شدن به کار رفته است.
تلفظ
این واژه به صورت فتحة حرف اول (ت)، فتحة حرف دوم (ف)، سکون حرف سوم (ر)، ضمة حرف چهارم (ع) و سکون حرف پایانی (ن) یعنی تَفَرْعُن تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ مستقیم برای واژه ۵ حرفی تفرعن در جدول خود این کلمه است. از دیگر کلمات مشابه در طراحهای جدول میتوان به تکبر، غرور و طغیان اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، کلماتی مانند arrogance برای بخش تکبر و غرور آن، و tyranny یا despotism برای بخش ستمگری و خودکامگی آن استفاده میشوند.
به عربی
در زبان عربی علاوه بر خود واژه التفرعن، از مفاهیمی چون التجبر، التکبر و الطغیان برای رساندن این معنا استفاده میشود.
به فارسی
واژه تفرعن یک مصدر جعلی (ساختگی) در زبان عربی است که وارد فارسی شده است. مترادفهای فارسی آن شامل تکبّر، غرور، تبختر، فخرفروشی، خودپرستی، خودبزرگبینی، طغیان و فرعونیت هستند. متضادهای آن نیز شامل تواضع، فروتنی، افتادگی و خضوع است. همخانوادههای آن فرعون، فراعنه و متفرعن هستند و ریشه آن به کلمه فرعون (با اصالت مصر باستان/قبطی) در باب تفعلل برمیگردد.
در قرآن
خود واژه مصدری «تفرعن» به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده است؛ اما نام «فرعون» ۷۴ بار در قرآن ذکر شده و افعالی با مفهوم تفرعن مثل «طَغَیٰ» (سرکشی کرد) و «اسْتَکْبَرَ» (تکبر ورزید) مستقیماً برای او به کار رفته است؛ مانند آیه شریف فرموده: «إِذْهَبْ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَىٰ».
نماد چیست
در ادبیات، فرهنگ و الهیات، تفرعن نماد بارز قدرتِ مستبد، خودکامگی، سرکشی از اخلاق و عبور از حدود انسانی است. این واژه به فردی اشاره دارد که به خاطر قدرت یا ثروت، چنان دچار غرور میشود که خود را بالاتر از هر قانون و حقی میبیند.
جمعبندی و توضیح کامل تفرعن
واژه تفرعن به معنای رفتار فرعونگونه داشتن، نماد بارزی از اوج تکبر، خودکامگی و طغیانگری انسان در برابر حق و خلق است. این کلمه که از نام فرعون پادشاه مستبد مصر باستان ریشه گرفته، به خوبی نشاندهنده حالتی است که در آن فرد به دلیل غرور ناشی از قدرت، ثروت یا جایگاه، مرزهای اخلاقی را زیر پا گذاشته و دست به ستمگری و فخرفروشی میزند.
اگرچه خود این واژه به صورت مصدری در قرآن کریم نیامده، اما مفهوم آن و سرگذشت فرعون به عنوان مظهر استکبار و ادعای خدایی بارها مورد نکوهش قرار گرفته است. در فرهنگ و ادبیات فارسی، تفرعن در تضاد کامل با مفاهیمی چون تواضع، فروتنی و خضوع قرار دارد و همواره به عنوان یک رذیله اخلاقی بزرگ شناخته میشود.