یعنی چه
تمتع در لغت به معنای بهرهمند شدن و کامروایی است. در اصطلاح فقهی، حج تمتع وظیفه کسانی است که دور از مکه زندگی میکنند. در این حج، زائر ابتدا عمره تمتع را انجام میدهد، سپس از احرام خارج شده و تا زمان محرم شدن دوباره برای حج، موقتاً مجاز به استفاده از محرّمات احرام میشود.
تلفظ
واژه تمتع از ریشه عربی به صورت تَمَتُّع (با فتح تاء اول، فتح ميم و تشدید و ضم تاء دوم) خوانده میشود و ترکیب آن به صورت تَمَتُّع دَر حَجّ تلفظ میگردد.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، پاسخ دقیق برای عبارت «تمتع در حج» خود این ترکیب با ۸ حرف است؛ هرچند بسته به تعداد خانهها کلماتی چون حج تمتع یا تمتع نیز به کار میروند.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان اسلامی، برای این مفهوم از معادل آوانویسیشده Hajj al-Tamattu یا ترجمه توصیفی Enjoyment Hajj استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی و متون فقهی اصیل، این نوع از حج واجب را «حَجُّ التَّمَتُّع» مینامند که ریشه آن از متع است.
به فارسی
واژه تمتع در زبان فارسی به معنای بهرهمندی، انتفاع، برخورداری و لذت بردن مشروع است، بنابراین معادل فارسی آن برخورداری در مناسک حج محسوب میشود.
در قرآن
این اصطلاح در قرآن کریم، سوره بقره آیه ۱۹۶ ذکر شده است: «فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ» که به رهایی موقت میان عمره و حج و لزوم قربانی اشاره دارد.
نماد چیست
این واژه نماد گرافیکی خاصی ندارد، اما در مفهوم فقهی نماد ترکیب رحمت و آسانی در دین برای زائران دوردست است و کل مناسک آن با لباس سفید احرام (برابری) و قربانی (گذشت از تعلقات) نمادگذاری میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تمتع در حج
حج تمتع یکی از مهمترین فرایض عبادی در اسلام و یکی از اقسام سهگانه حج واجب است. این حج به طور خاص بر کسانی واجب میشود که محل سکونتشان دور از شهر مکه (بیش از ۱۶ فرسخ) باشد. دلیل نامگذاری این حج به «تمتع»، فرصت بهرهمندی زائر از امور مادی و خروج موقت از محدودیتهای احرام در فاصله زمانی میان پایان اعمال عمره تمتع و آغاز اعمال حج است.
این ساختار عبادی نشاندهنده انعطاف و رحمت در شریعت اسلامی است که به مسافران راههای دور اجازه میدهد پس از سفری طولانی، استراحت کوتاهی داشته باشند. در نهایت، اعمال حج تمتع با محرم شدن دوباره، وقوف در عرفات و مشعر، و انجام مناسک مِنا از جمله قربانی کردن و رمی جمرات به کمال میرسد.