یعنی چه
«حیّ» به معنای زندهای است که حیات حقیقی، ذاتی و جاودانه دارد و مرگ و زوال در او راه ندارد. «قیّوم» صیغه مبالغه از ریشه قیام است و به معنای برپادارنده، پاینده و سرپرست هستی است؛ موجودی که خودش به هیچکس نیاز ندارد اما تمام کائنات در پیدایش و بقا به او نیازمندند.
تلفظ
این ترکیب واژهای با فتح حاء و یاء مشدد در کلمه اول، و فتح قاف و واو مشدد در کلمه دوم تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ عبارت «حی و قیوم» یک کلمه ۷ حرفی است. همچنین ممکن است به عنوان راهنما، مترادفهای آن نظیر پاینده، جاوید یا قائم به ذات خواسته شود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، معمولاً واژه «حیّ» را به The Ever-Living یا The Living و واژه «قیّوم» را به The Self-Subsisting یا The Sustainer برگردان میکنند.
به عربی
این عبارت در اصل یک ترکیب واژهای عربی و از اسماء حسنی است. در تفاسیر عربی، الحی به معنی دائمالوجود و القیوم به معنی القائم بتدبیر خلقه تفصیر شده است.
به فارسی
معادل دقیق و روان فارسی این ترکیب، «زندهٔ پاینده» یا «خدای جاویدان و استوار» است که سرپرستی امور عالم را بر عهده دارد.
در قرآن
ترکیب «الحی القیوم» دقیقاً ۳ بار در قرآن کریم همراه با محوریت توحید آمده است: آیه ۲۵۵ سوره بقره (الله لا إله إلا هو الحي القيوم...)، آیه ۲ سوره آلعمران و آیه ۱۱۱ سوره طه.
نماد چیست
در جهانبینی اسلامی، «حیّ» نماد زندگی مطلق و بیپایان الهی و «قیّوم» نماد نظم، تدبیر و تکیهگاه بودن برای همه موجودات است. این ترکیب در هنر و خوشنویسی اسلامی مظهر آرامشبخشی و رفع اضطراب است.
جمعبندی و توضیح کامل حی و قیوم
عبارت «حی و قیوم» از برترین و شریفترین نامهای خداوند (اسماء حسنی) است که ریشه و مایه تمام صفات الهی به شمار میرود؛ به طوری که دانشمندان اسلامی «حی» را ریشه صفات ذات (مانند علم و قدرت) و «قیوم» را ریشه صفات فعل (مانند خالقیت و رازقیت) میدانند.
این دو واژه در کنار هم، تصویری کامل از پروردگاری را ارائه میدهند که از یک سو حیات جاودان و نامحدود دارد و از سوی دیگر، تمام جهان هستی برای برپایی، حرکت و بقای خود در هر لحظه به تدبیر و اراده او وابسته است. این ترکیب والاترین تجلی توحید در قرآن است و ذکر آن مایه استواری دلهاست.