یعنی چه
این عبارت اصطلاحی حقوقی، اداری و فقهی است و زمانی به کار میرود که یک سند، دلیل یا ادعا مطرح میشود اما هیچ تأثیر، تغییر یا تحولی در اصل موضوع، حکم نهایی یا پروندهٔ مورد بحث ایجاد نمیکند؛ به عبارتی در این جایگاه بیفایده و بیاثر است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت مُؤَثِّر (mo'as-sar) دَر (dar) مَقام (maqām) نیسْت (nist) میباشد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت به عنوان یک اصطلاح ۱۴ حرفی، دقیقاً خودِ «موثر در مقام نیست» یا جایگزینهای مشابه آن است.
به انگلیسی
در متون حقوقی و اداری بینالمللی، برای رساندن این مفهوم از عباراتی استفاده میشود که نشاندهنده عدم ارتباط یا عدم تأثیر مدرک در دعوای مطروحه است.
به عربی
این اصطلاح ریشه در قواعد فقهی و اصولی عربی دارد و در متون حقوقی جهان عرب نیز به همین صورت یا با تعابیر مشابه به کار میرود.
به فارسی
برگردان خالص فارسی این عبارت شامل تعابیری چون «بیتأثیر در این مرحله»، «ناکارآمد در این موضوع»، «بیارتباط با اصل دعوا» و «بلااثر در این جایگاه» است.
در قرآن
خودِ این ترکیبِ کامل در قرآن مجید وجود ندارد. با این حال، ریشه واژگان آن به صورت جداگانه آمده است؛ به عنوان مثال واژه «مقام» در آیاتی مانند «کَمْ تَرَکُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ کَرِیمٍ» به معنی جایگاه و منزلت به کار رفته است. همچنین مفهوم بیاثر بودن اعمال کافران در قیامت (مانند آیه ۱۸ سوره ابراهیم) با مفهوم کلی این عبارت همخوانی دارد.
نماد چیست
از نظر تحلیل معنایی، این اصطلاح نماد بیاعتباریِ نسبی یک دلیل در یک چارچوب خاص است؛ به این معنی که یک سند یا حرف ممکن است در جایی دیگر درست و ارزشمند باشد، اما در این موقعیتِ مشخص کارایی ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل موثر در مقام نیست
عبارت «موثر در مقام نیست» یک اصطلاح تخصصی در ادبیات حقوقی، فقهی و اداری ایران است. این ترکیب زمانی به کار میرود که یک ادعا، دلیل، یا سند در دادگاه یا سیر مراحل اداری مطرح میشود، اما قاضی یا کارشناس تشخیص میدهد که این موضوع هیچگونه تأثیر مثبت یا منفی روی اصلِ پرونده و حکم نهایی ندارد. در واقع، تفکیکی بین «صحت یک مطلب» و «ارتباط آن با موضوع بحث» ایجاد میکند.
ریشه این عبارت از ترکیب اسم فاعل عربی «مؤثر» و واژه اصولی «مقام» (به معنی جایگاه سخن یا موضوع مورد بحث) شکل گرفته است. بنابراین وقتی گفته میشود دلیلی مؤثر در مقام نیست، یعنی آن دلیل سالبه به انتفاء موضوع بوده و بررسی آن کمکی به حل مسئله فعلی نخواهد کرد.