یعنی چه
مهربان به کسی گفته میشود که رفتار گرم، عطوف و محبتآمیز دارد و با دیگران با لطف، شفقت و رفتار انسانی برخورد میکند.
مترادف
واژههایی که مفهوم محبت، شفقت و دلسوزی را در ارتباط با دیگران میرسانند.
متضاد
کلماتی که نشاندهنده نبود عاطفه، خشونت و سختی دل در رفتار هستند.
هم خانواده
واژههای همریشه که بر پایه مفهوم محبت و دوست داشتن شکل گرفتهاند.
ریشه
این واژه از دو بخش «مِهر» (از ریشه اوستایی mithra بهمعنی دوستی، عهد و محبت) و پسوند صفتساز «بان» (بهمعنی دارنده یا نگهبان) تشکیل شده و در کل به معنی «دارنده محبت» یا «نگهبان مِهر» است.
جمله سازی
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با کسر میم و سکون هاء و راء است.
در جدول
در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «باعاطفه»، «دلسوز» یا «صفت بارز مادر» به کار میرود.
به انگلیسی
معادلهای زبان انگلیسی برای توصیف فردی با ویژگیهای اخلاقی مثبت و گرم.
به عربی
صفات معنایی واژه مهربان در زبان عربی که بسامد بالایی در توصیف پروردگار و اخلاق پسندیده دارند.
به ترکی
رایجترین معادلها در زبان ترکی استانبولی برای رساندن مفهوم مهربانی.
جمعبندی و توضیح کامل مهربان
واژه «مهربان» یکی از اصیلترین و زیباترین کلمات در فرهنگ و زبان فارسی است که ریشه در مفهوم باستانی «مهر» و آیینهای پیوند، دوستی و محبت دارد. از نظر ساختاری، این واژه ترکیبی از مهر و پسوند دارندگی است، به این معنی که فرد مهربان در حقیقت نگهبان و دارنده عهد دوستی و عشق خالصانه به شمار میرود. این ویژگی صفت بارز انسانهای اخلاقمدار، نماد فداکاریهای مادرانه و یکی از والاترین جلوههای عرفانی است.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، مهربانی همواره با نمادهایی چون خورشید (که نورش را بیدریغ بر همگان میتاباند)، قلب و کبوتر صلح یاد میشود. اگرچه خود این کلمه فارسی در متن عربی قرآن وجود ندارد، اما برگردان دقیق مفاهیم عمیقی چون «الرحمن»، «الرحیم» و «الرؤوف» است که برای توصیف رحمت بیکران الهی و خلقوخوی بزرگوارانه پیامبر اسلام (ص) بارها تکرار شدهاند.
در مجموع، مهربان بودن فراتر از یک کلمه، یک سبک زندگی و ارزش والای انسانی است که با واژههایی نظیر دلسوزی، عاطفه، صمیمیت و شفقت گره خورده و متضاد مفاهیمی چون سنگدلی و نامهربانی قرار میگیرد.