یعنی چه
این کلمه دو وجه معنایی متمایز دارد: در حالت نخست (مُلَوَّن) واژهای عربی به معنای رنگشده، دارای چند رنگ، بوقلمون و منقش است. در حالت دوم (مِلون) یک وامواژه فرنگی (Melon) است که در بازار ایران به نوعی خربزه پوستصاف، شیرین و سبزرنگ از خانواده طالبی و گرمک گفته میشود.
تلفظ
تلفظ واژه اصیل آن به صورت مُلَوَّن (با ضمه م و فتح و تشدید و) به معنی رنگین است، اما در نامگذاری میوه تابستانی به صورت مِلون (با کسر م و سکون ل) تلفظ میگردد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه بسته به راهنمای طراح میتواند به عنوان پاسخ ۴ حرفی برای واژههای «رنگارنگ»، «نوعی طالبی» یا «مصبوغ» به کار رود.
به انگلیسی
برای معنای اول (رنگشده و رنگین) از واژگان Colored یا Colorful استفاده میشود و برای اشاره به خانواده خربزه و طالبی واژه Melon به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی برای صفت رنگارنگ عینا از واژه مُلَوَّن استفاده میشود، اما برای نامیدن میوه ملون یا طالبی از واژگانی چون شمام یا بطیخ بهره میبرند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی معادل صفت ملون واژه Renkli است و برای اشاره به میوه خربزه و ملون از کلمه Kavun استفاده مینمایند.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این واژه در نقش صفت، «رنگارنگ»، «الوان» و «صدبوم» است و در نقش اسم میوه، با انواع خربزه، گرمک و طالبی همپوشانی دارد.
معنی انگلیسی/خارجی
کلمه «ملون» علاوه بر ریشه عربی، به عنوان یک وامواژه فرنگی از واژه انگلیسی و فرانسوی Melon (برگرفته از یونانی Melopepon به معنی سیب رسیده) در جامعه فارسیزبان کاملاً رایج است. مردم این واژه را به طور گسترده برای اشاره به نوعی میوه تابستانی شیرین، پرآب و با پوست سبز روشن جستجو میکنند که از خانواده صیفیجات است.
جمعبندی و توضیح کامل ملون
واژه «ملون» در زبان فارسی نمایانگر یک اشتراک لفظی جالب میان دو ریشه کاملاً متفاوت است. از یک سو با واژه اصیل عربی «مُلَوَّن» (اسم مفعول از باب تفعیل از ریشه لون) مواجه هستیم که به معنای رنگآمیزیشده، رنگارنگ و متلون است و در ادبیات نمادی از تنوع و گاه دگرگونی احوال به شمار میرود. گرچه خود این کلمه در قرآن نیامده، اما همخانوادههای آن نظیر الوان به وفور برای توصیف زیباییهای جهان خلقت استفاده شدهاند.
از سوی دیگر، این واژه در فرهنگ عامه و بازار صیفیجات ایران به عنوان یک وامواژه فرنگی (Melon) شناخته میشود که مستقیماً به نوعی طالبی خوشطعم، شیرین و سبزرنگ اشاره دارد. این دوگانگی معنایی باعث شده که ملون هم در مکالمات روزمره به عنوان یک میوه خنک تابستانی و هم در متون ادبی و جدول کلمات متقاطع به عنوان صفتی برای گوناگونی و کثرت رنگها جایگاه ویژهای داشته باشد.