یعنی چه
«رَبّ العِزَّة» یکی از تعبیرهای قرآنی برای خداوند است. در زبان عربی، «رَبّ» وقتی به غیر از جانداران (مثل یک صفت) اضافه شود، به معنی «صاحب، مالک و دارا» است. «عِزّت» نیز به معنی شکستناپذیری، نفوذناپذیری و اقتدار است. بنابراین، این عبارت به معنای پروردگار و صاحبِ مطلقِ عزّت، قدرت، شکوه و غلبه است که قدرتش شکستناپذیر بوده و همه چیز در برابر آن مغلوب است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت [رَبُّلْ عِزَّه] (Rab-bul-'Izzah) است که در حالت وقف، تاء تأنیث انتهای آن به صورت «هـ» ساکن خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول «رب العزه» است که دارای ۷ حرف میباشد. همچنین به عنوان اسامی و صفات الهی، واژههایی مانند الله یا العزیز نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم این عبارت قرآنی و اسلامی، از ترکیباتی که نشاندهنده حاکمیت، شکوه و قدرت مطلق هستند استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود یک ترکیب اضافی عربی است که در متون دینی و تفسیری به همان صورت اصلی یا با تعابیر مرادف مانند «صاحب العزة» به کار میرود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این عبارت شامل تعابیری همچون «پروردگار شکوهمند»، «صاحب قدرت و قوت»، «خواندگار مقتدر»، «عزیز» و «ذوالجلال» است که عظمت و نفوذناپذیری باریتعالی را میرسانند.
در قرآن
این عبارت دقیقاً یکبار در قرآن کریم و در انتهای سورهٔ صافات آمده است: «سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ»؛ یعنی منزّه است پروردگار تو، پروردگار صاحبِ عزت (و اقتدار)، از آنچه مشرکان توصیف میکنند. مفسران میگویند تکرار واژهٔ «رب» و چسباندن آن به «عزت»، برای نشان دادن این است که تمام عزتها به طور مطلق و انحصاری تنها از آنِ خداوند است.
نماد چیست
در فرهنگ و جهانبینی اسلامی، این واژه نماد شکستناپذیری مطلقِ حق، منزهبودن ساحت الهی از هرگونه شریک، ضعف یا نقص، و پناهگاه مؤمنان در برابر سختیهاست؛ چرا که به انسان یادآوری میکند منشأ تمام قدرتها خداست و هیچ نیرویی بر او چیره نخواهد شد.
جمعبندی و توضیح کامل رب العزه
عبارت «رب العزه» یک ترکیب اضافی عربی و از تعابیر ارزشمند قرآنی است که به معنای پروردگار شکستناپذیر و صاحب مطلق عزت، شکوه و اقتدار است. این واژه که تنها یکبار در آیه ۱۸۰ سوره صافات به کار رفته، تجلیبخش حاکمیت بیقید و شرط خداوند بر تمام هستی است و ریشه در مفاهیمی چون مالکیت توأم با تدبیر (ربّ) و نفوذناپذیری و صلابت (عزّت) دارد.
در لغتنامهها و متون تفسیری، تکرار کلمه رب در این ساختار قرآنی را دلیلی بر انحصار عزت در ذات باریتعالی میدانند. این واژه در شعر و ادب فارسی نیز راهیافته و به عنوان یکی از اسما و صفات جلاله برای اشاره به قدرت لایزال الهی استفاده میشود و به مؤمنان یادآوری میکند که هرگونه قدرت و سربلندی در جهان، فرع بر عزت مطلق خداوند است.