یعنی چه
الطغمه در لغت به معنای جماعت و گروهی از مردم است. در اصطلاحات سیاسی و اجتماعی معاصر، این واژه به یک اقلیت کوچک، همپیمان و خودکامه (مانند طغمهٔ نظامی یا حاکم) اشاره دارد که قدرت را بهصورت انحصاری و بدون توجه به خواست توده جامعه به دست گرفتهاند.
تلفظ
این کلمه در اصل عربی با تشدید طاء و سکون غین به صورت «الطُّغْمَة» تلفظ میشود. در زبان فارسی معمولاً بدون در نظر گرفتن ادغام ال، آن را «اَلطُغمه» یا به صورت ساده «طُغمه» (Toghmeh) بیان میکنند.
در جدول
واژه «الطغمه» دقیقاً دارای ۶ حرف است و در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی همچون «دارودسته»، «باند حاکم» یا «گروه انحصارطلب قدرت» کاربرد دارد.
به عربی
در متون عربی معاصر، عبارت «الطغمة الحاكمة» دقیقاً برای اشاره به باند یا جناح حاکم مستبد به کار میرود و کلمات مترادفی چون عصابه و فئه نیز تداعیکننده همین مفهوم هستند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای طغمههای نظامی یا حکومتهای کودتایی دقیقاً از واژه Cunta (با ریشه اسپانیایی) و برای دستههای بسته سیاسی از Klik یا Hizip استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این کلمه شامل واژههایی چون «دارودسته»، «جرگه»، «باند مخفی» و «گروه خودکامه» است که برای توصیف اقلیتهای انحصارطلب صاحب قدرت به کار میروند.
در قرآن
واژه «الطغمه» با ریشه ثلاثی مجرد (ط غ م) در متن قرآن کریم وجود ندارد. هرچند کلماتی با ریشههای مشابه مانند «طغیان» یا «طاغوت» در قرآن بسیارند، اما آنها از ریشه (ط غ ی) هستند و از نظر واژهگزینی با الطغمه تفاوت دارند.
نماد چیست
در علوم سیاسی و جامعهشناسی، این کلمه نماد «الیگارشی» (Oligarchy)، «حکومتهای نظامی یا کودتایی» (Junta) و تصمیمگیریهای پشتپرده توسط یک اقلیت انحصارطلب در برابر خواست و منافع توده جامعه است.
جمعبندی و توضیح کامل الطغمه
واژه «الطغمه» ریشه در زبان عربی دارد و از ماده «ط غ م» گرفته شده است. این واژه در گذشتههای دور در برخی فرهنگها به معنای جماعت یا گروهی از فرشتگان و گاه به معنای مردم فرومایه به کار میرفته، اما با مرور زمان سیر معنایی آن تغییر کرده و در ادبیات سیاسی و اجتماعی معاصر، جایگاهی خاص یافته است.
امروزه وقتی از الطغمه (یا طغمه حاکم) صحبت میشود، منظور اقلیت کوچک، همپیمان و خودکامهای است که بدون تکیه بر خواست عمومی توده مردم، ارکان قدرت یا حکومت را به دست گرفتهاند. نمونه بارز آن «طغمه نظامی» یا همان حکومتهای کودتایی و الیگارشیهای بسته است.
نکته حائز اهمیت در واژهشناسی این کلمه، تمایز آن با واژههای مشابهی چون «طُعمه» (به معنی خوراک و صید) یا واژه ترکی «تامغا» (به معنی مهر و نشان خانها) است که کاملاً از یکدیگر مجزا هستند.