یعنی چه
الملدوغ یک واژه عربی (اسم مفعول از ریشه لدغ) است و به فرد یا موجودی اشاره دارد که دچار گزش و آسیب نیش حیوانات سمّی شده است. این کلمه در زبان و ادبیات فارسی نیز به عنوان یک واژه وامگرفته شده در متون قدیم پزشکی و دینی به کار رفته است. در کاربرد مجازی، به فردی زخمخورده، محتاط و تجربهدیده که از یک اتفاق تلخ عبرت گرفته است نیز گفته میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتحه روی همزه و میم، و سکون روی لام و لام دوم به صورت «اَلْمَلْدُوغ» (al-maldūgh) است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این کلمه در جدول خود واژه «الملدوغ» با ۷ حرف است. معادلهای دیگر آن شامل مارگزیده و نیشخورده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به نوع حیوان مهاجم از واژه Bitten یا Stung استفاده میشود.
به عربی
خود واژه اصل عربی دارد. در زبان عربی از واژههای هممعنی مانند اللدیغ و الملسوع نیز استفاده میشود. جالب اینکه گاهی به عنوان تفأل و شگون خوب، به شخص ملدوغ «سَلیم» (سلامتیافته) میگفتند تا زودتر شفا یابد.
به فارسی
برگردان دقیق کلمه الملدوغ به زبان فارسی شامل واژههای «مارگزیده»، «نیشخورده» و «گزیده» است که در مفاهیم کنایی به صورت «زخمخورده»، «تجربهدیده» و «محتاط» نمود پیدا میکند.
در قرآن
واژه الملدوغ یا ریشه ثلاثی مجرد آن (لدغ) در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما این واژه کاربرد روایی و فقهی فراوانی دارد. برای نمونه در احادیث مربوط به شفای بیماران با سورههای قرآنی از این کلمه استفاده شده و همچنین در حدیث مشهور نبوی آمده است: «لَا يُلْدَغُ الْمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ مَرَّتَيْنِ» (مؤمن از یک سوراخ دوبار گزیده نمیشود).
نماد چیست
خود کلمه الملدوغ به صورت مستقیم نماد سنتی یا اسطورهای نیست و صرفاً یک وضعیت جسمانی و پزشکی را توصیف میکند؛ اما در ادبیات و فرهنگ عامه، نماد فردی است که یک بار آسیب سختی دیده، دیگر فریب نمیخورد و در کارهای خود به شدت محتاط (عبرتگرفته) شده است.
جمعبندی و توضیح کامل الملدوغ
واژه «الملدوغ» یک کلمه معرفه عربی از ریشه «لدغ» است که به معنای فرد یا جانور گزشیافته و نیشخورده توسط حیوانات سمّی نظیر مار و عقرب است. این کلمه با وجود عدم کاربرد مستقیم در متن قرآن، در احادیث و متون پزشکی و ادبی کهن فارسی جایگاه مشخصی دارد.
از نظر استعاری و کنایی، الملدوغ نمادی برای افراد آسیبدیده و زخمخوردهای است که به دلیل چشیدن طعم یک تجربه تلخ، در گامهای بعدی زندگی خود با احتیاط کامل رفتار میکنند تا دوباره دچار خطا و آسیب نشوند.