یعنی چه
این واژه اسم مفعول از ریشه عربی «س ف ح» است که معنای اصلی آن ریزش و فرو ریختن مایعات است. در کاربرد دینی، این کلمه برای تفکیک خونِ نجس و حرام (جاریشده) از خونِ پاک و حلال (باقیمانده در بافتهای گوشت پس از ذبح) استفاده میشود.
تلفظ
این کلمه با فتح میم و سکون سین و ضم فاء تلفظ میشود: [مَسْـ + فُوح]. در زبان فارسی معمولاً همصدا با «س» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «خون جاری در فقه یا قرآن» یا «معنی ریختهشده و روان در عربی» کلمه ۷ حرفی «المسفوح» است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون اسلامی و فقهی، برای اشاره به این اصطلاح از ترکیباتی استفاده میشود که جریان داشتن و بیرون ریختن خون را تداعی میکنند.
به عربی
در زبان عربی معیار، واژههای المراق و المصبوب دقیقترین مترادفهای لغوی برای المسفوح در معنای مایعِ سرازیرشده هستند.
به فارسی
دقیقترین معادلهای فارسی برای این کلمه، «ریخته»، «روان» و «جاری» هستند که معمولاً در ترجمه آیات قرآن به صورت ترکیب «خون جهنده» یا «خون روان» آورده میشوند.
در قرآن
این کلمه دقیقاً یکبار در قرآن کریم و در سوره انعام آیه ۱۴۵ آمده است. در این آیه خداوند محرمات غذایی را برمیشمارد و خونی را که هنگام ذبح جاری میشود، پلید (رجس) و حرام اعلام میکند. این آیه مبنای فقهی پاک بودن خون باقیمانده در رگهای ریز گوشت است.
نماد چیست
این کلمه فینفسه مابهازای اسطورهای در فرهنگ عامه ندارد، اما در ادبیات دینی و فقهی نماد بارز «حرام بودن و نجاست قطعیتیافته» است. در کاربردهای مجازی عربی نیز تداعیگر فرو ریختن بیمهار اشک، خون یا هدر رفتن انرژی است.
جمعبندی و توضیح کامل المسفوح
واژهٔ «المسفوح» یک اصطلاح قرآنی و فقهی با ریشه عربی از ماده «سفح» است که در لغت به معنای ریختهشده، سرازیرشده و روان است. این کلمه به طور خاص برای توصیف مایعاتی که جریان دارند به کار میرود و در فرهنگ اسلامی، آمیختگی شدیدی با احکام ذبح و طهارت دارد.
این کلمه تنها یک بار در آیه ۱۴۵ سوره انعام به صورت ترکیب «دماً مسفوحاً» به کار رفته است تا خونی را که با جهش و به شدت در زمان سر بریدن حیوان خارج میشود، مشخص کند. طبق قوانین فقهی، این نوع خون نجس و خوردنش حرام است، در حالی که خون باقیمانده در بافتها پاک شمرده میشود.
در زبان فارسی، المسفوح بیشتر یک واژه تخصصی در متون دینی، تفسیری و حقوقی است و در جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک کلمه ۷ حرفی با راهنمای «خون جاری و روان» شناخته میشود.