یعنی چه
عبارت «به طور عبث» به انجام دادن کارها یا رخ دادن امور به شکلی اشاره دارد که هیچ غرض عقلانی، فایده پایدار یا نتیجه مثبتی بر آن مترتب نباشد؛ به طوری که انرژی، زمان یا توان صرفشده برای آن کاملاً تلف شود.
تلفظ
واژه «طور» با ضمه طاء و واژه «عبث» با فتح عین و باء تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این عبارت معمولاً با پاسخهایی نظیر بیهوده، بیفایده یا باطل متناظر است.
به انگلیسی
رایجترین معادل اداری و ادبی برای این قید در زبان انگلیسی اصطلاح In vain است.
به عربی
کلمه عبث خود ریشه عربی دارد و تنوین نصب آن (عبثاً) دقیقاً نقش قیدی «به طور عبث» را در زبان عربی ایفا میکند.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی این عبارت شامل به هدر، دلسردکننده، بیسود و به گزاف هستند که همگی مفهوم اتلاف انرژی را میرسانند.
نماد چیست
این کلمه یک مفهوم ذهنی و انتزاعی است و نماد فیزیکی خاصی در طبیعت ندارد؛ اما در ادبیات و فلسفه جهان، اسطوره «سیزیف» که محکوم بود تختهسنگی را تا ابد به بالای کوه ببرد و دوباره سقوط آن را تماشا کند، به عنوان نماد بصریِ تلاش عبث و پوچ شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل به طور عبث
قید بیانی «به طور عبث» از ترکیب حرف اضافه و واژه عربی «عبث» (از ریشه ع-ب-ث به معنای کار بیهدف یا بازی) ساخته شده است. این عبارت در زبان فارسی برای توصیف اقداماتی به کار میرود که با وجود صرف زمان، هزینه یا انرژی، به هیچ نتیجه یا غایت عقلانی و سودمندی ختم نمیشوند و در واقع به هدر میروند.
این مفهوم در متون دینی و قرآنی نیز جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که در آیه ۱۱۵ سوره مؤمنون با واژه «عبثاً»، هدفمند بودن آفرینش انسان یادآوری شده و باطل بودن تصور خلقت بیهوده به صراحت بیان گردیده است. در رویکردهای فلسفی معاصر نیز با مفاهیمی چون پوچی و هیچانگاری پیوند نزدیکی دارد.