یعنی چه
مضاضه واژهای ادبی و عربیالاصل است و به حالت سوزش، درد عمیق یا رنج و محنتی گفته میشود که دل انسان را از مصیبت، اندوه یا ظلم میسوزاند.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی به صورت مُضاضه (با ضمه روی میم و صدای زاد در هر دو بخش) تلفظ میشود و در زبان عربی به شکل مَضاضَة (با فتحه روی میم) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون «درد شدید»، «سوزش و اندوه» یا «رنجش دل»، واژه ۵ حرفی «مضاضه» مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، واژههایی که بیانگر رنج عمیق روحی یا سوزش شدید فیزیکی باشند به عنوان معادل به کار میروند.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و در معجمهای عربی از ماده «مَ ضَ ضَ» به معنای سوزاندن و به درد آوردن مشتق شده است.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای انتقال مفهوم درد عمیق قلب و سوزش ناشی از مصیبت، از این واژهها استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه کلماتی چون درد، رنج، سوزش، آزردگی و غم هستند که شدت یک آسیب روحی یا جسمی را نشان میدهند.
نماد چیست
در تاریخ ادبیات، این واژه یادآور بیت مشهور طرفة بن العبد (شاعر جاهلی) است که میگوید ظلم نزدیکان بر انسان، سوزندهتر (أَشَدُّ مَضَاضَةً) از ضربت شمشیر بران هندی است. از این رو، مضاضه کنایه و نمادی از تلخی مضاعفِ ستمِ عزیزان است.
جمعبندی و توضیح کامل مضاضه
واژه «مضاضه» یک لغت اصیل عربی و بسیار کمکاربرد در فارسی امروز است که بیشتر در متون کهن، لغتنامههای کلاسیک و اشعار قدیمی دیده میشود. این کلمه از ریشه «مضض» گرفته شده که در اصل به معنای سوزش، گزندگی و درد شدید است؛ چه این درد جنبه جسمانی داشته باشد (مثل سوزش چشم) و چه جنبه روانی و عاطفی (مثل سوختن دل از غم).
در فرهنگهای معتبری مانند دهخدا، مضاضه به اندوه شدید و رنجیدن از مصیبت معنا شده است. این کلمه هیچ مشتقی در قرآن کریم ندارد، اما در ادبیات عرب و فارسی به عنوان نمادی برای نشان دادن بالاترین حد از تلخیِ یک تجربه یا بیعدالتی — به ویژه زمانی که از سوی نزدیکان رخ میدهد — به کار میرود.