هیاکل النور یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل هیاکل النور

عبارت «هیاکل النور» پیش از آنکه یک ترکیب لغوی روزمره باشد، یک اصطلاح تخصصی در حوزه فلسفه، عرفان و حکمت اشراق است. شهرت عمده این اصطلاح به دلیل رساله معروف شهاب‌الدین سهروردی (شیخ اشراق) با همین نام است. سهروردی در این اثر، مباحث خود را در هفت بخش یا «هیکل» تنظیم کرده و در آن به بررسی حقیقت نفس، عقول مجرده و چگونگی صدور انوار از «نورالانوار» می‌پردازد.

از نظر لغوی، این ترکیب از «هیاکل» (جمع هیکل به معنی پیکر یا معبد) و «النور» تشکیل شده و معنای تحت‌اللفظی آن «پیکره‌های نور» است. در تقابل با این مفهوم، اصطلاح «صیاصی الظلمه» (پیکره‌های تاریکی یا کالبدهای مادی) قرار دارد که آن هم از ابداعات سهروردی برای توصیف جهان مادی و تن انسانی است.

این اصطلاح اگرچه ریشه در آیات قرآنی ندارد و عین این ترکیب در کتاب آسمانی نیامده است، اما کاملاً الهام‌گرفته از جهان‌بینی نوری عرفان اسلامی و تجلیات اسمائی است و در متون باطنی، طلسمات و ادعیه قدیمی نیز به عنوان نمادی از مراتب پاک فرشتگان و ارواح مجرد به کار رفته است.