یعنی چه
بیغرضی به حالت و چگونگی فردی اشاره دارد که در تصمیمگیریها و قضاوتهای خود، منافع، کینهها یا تمایلات شخصی را دخالت نمیدهد و صرفاً بر اساس حقیقت و عدالت عمل میکند.
تلفظ
این واژه از پیشوند نفی «بی»، اسم عربی «غرض» و یای حاصل مصدر «ی» ساخته شده و به صورت «بیغرضی» تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمه «بی غرضی» با ۶ حرف است. معادلهای دیگر آن نظیر بیطرفی یا انصاف نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن، عبارات فوق برای رساندن مفهوم قضاوت بدون غرض شخصی استفاده میشوند.
به عربی
در متون عربی عباراتی چون نکران الذات و تجرد به معنای دوری از غرضورزی شخصی به کار میروند.
در قرآن
هرچند خود ساختار واژگانی و فارسی «بیغرضی» در قرآن وجود ندارد، اما مفهوم بنیادی آن یعنی قضاوت بر اساس حق و دوری از کینه و منافع شخصی، در آیاتی مانند آیه ۸ سوره مائده (و لا یجرمنکم شنآن قوم علی الا تعدلوا) به صراحت توصیه شده است.
نماد چیست
در فرهنگ عمومی و مفاهیم حقوقی، ترازوی شاهیندارِ متقارن یا فرشته عدالتی که چشمانش بسته است، نماد قضاوت صرف بر اساس حقیقت و بدون در نظر گرفتن جایگاه اشخاص و اغراض شخصی است.
جمعبندی و توضیح کامل بی غرضی
واژه «بیغرضی» یک اصطلاح پیشوندی-مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب پیشوند «بی» و واژه عربی «غرض» به همراه یای مصدری شکل گرفته است. این مفهوم در لغت به معنای پاک بودن از طمع، سوءنیت، منفعتطلبی شخصی و هرگونه جانبداری نامنصفانه در مقام عمل یا قضاوت است. در ادبیات فارسی و متون عرفانی، بیغرضی با مفاهیمی چون خلوص نیت، پاکدلی و راستکرداری پیوند عمیقی دارد.
از دیدگاه اخلاقی و حقوقی، بیغرضی سنگ بنای عدالت واقعی به شمار میرود؛ چرا که فرد بیغرض چشمان خود را بر منافع فردی یا گروهی بسته و تنها معیار خود را حقیقت قرار میدهد. متضاد این واژه غرضورزی، کینهتوزی و جانبداری مفرط است که همواره در بوته نقد اخلاقی قرار دارد.
اگرچه این کلمه با این ساختار در متون مذهبی عربی به چشم نمیخورد، معادلهای مفهومی آن مانند عدل، قسط و تجرد از هوای نفس در قرآن کریم و روایات اسلامی جایگاه بسیار والایی دارند و از اصول اساسی کرامت انسانی و قضاوت عادلانه محسوب میشوند.