یعنی چه
واژهٔ لَخْوِه در زبان فارسی به معنای حالت سستی، شلی، بیحسی و عدم استواری در اندامها است. در متون طب سنتی، این کلمه به نوعی بیماری فلج عضلانی بهویژه در ناحیهٔ صورت اشاره دارد که موجب کج شدن دهان و لرزش میگردد و امروزه بیشتر با نام «لقوه» شناخته میشود.
تلفظ
این واژه به صورت فتح اول و سکون دوم یعنی لَخْوِه (Lakhveh) یا در برخی متون کهن به صورت لَخْوَا (Lakhvā) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه با توجه به تعداد حروف (۴ حرف) خود «لخوه» است. همچنین کلماتی نظیر لقوه، سست و شل نیز به عنوان هممعنیهای آن کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای مفاهیم عمومی سستی و شلی از واژگان Slack و Flaccid استفاده میشود و برای کاربرد پزشکی آن در زمینهٔ فلج عضلات صورت، اصطلاحات Palsy یا Facial paralysis معادلهای دقیق آن هستند.
به عربی
در زبان عربی، واژهٔ «الإسترخاء» نشاندهندهٔ حالت رخوت و سستی عضلات است. همچنین اصطلاح «اللقوة» در طب قدیم از همین واژهٔ فارسی وام گرفته شده و برای بیماری عصب صورت به کار میرود.
به فارسی
برگردانها و واژههای جایگزین اصیل این کلمه در زبان فارسی شامل سست، شل، رخوتزده، لرزان و سستادوات است که همگی بیانگر عدم استواری عضلانی و بدنی هستند.
در قرآن
این واژه دارای ریشهٔ کهن ایرانی و فارسی باستان است؛ بنابراین در متن، لغات یا ریشههای قرآنی هیچگونه کاربرد و سابقهای ندارد.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و متون کهن، واژهٔ لخوه به عنوان نمادی برای ضعف جسمانی، سستی عزم و اراده، ناتوانی و همچنین دوران پیری و فرتوتی انسان به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل لخوه
واژهٔ «لخوه» (لَخْوِه) از لغات اصیل و کهن زبان فارسی است که ریشه در دوران باستان و زبان پهلوی دارد. معنای اصلی این واژه اشاره به هرگونه سستی، شلی، بیحسی و عدم استواری در اندامهای بدن دارد. در ادبیات سنتی و طب قدیم ایران، این واژه به طور ویژه برای توصیف عارضهٔ فلج یا لرزش عضلات صورت که موجب کج شدن دهان میشود به کار میرفته است.
نکتهٔ تاریخی جالب دربارهٔ این واژه، سیر تحول ادبی آن است؛ لخوه پس از ورود به زبان عربی به صورت «لقوه» یا «لقوة» معرب شد و دوباره با همین شکل دگرگونشده به زبان فارسی بازگشت؛ به طوری که امروزه در میان عموم مردم واژهٔ «لقوه» رواج بسیار بیشتری دارد، در حالی که اصالت ریشهای متون کهن پزشکی با واژهٔ «لخوه» (با خاء) است.
این واژه در فرهنگهای معتبر نظیر دهخدا و معین ضبط شده و نمونهای از واژگان تخصصی طب سنتی ایران به شمار میرود که در جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک گنجینهٔ لغوی ۴ حرفی با معنای سستی و فلج مورد توجه طراحان قرار میگیرد.