یعنی چه
قایین (که در ادبیات اسلامی بیشتر به صورت قابیل شناخته میشود) بر اساس روایات عهد عتیق و متون دینی، اولین فرزند آدم و حوا است. او به دلیل پذیرفته نشدن قربانیاش و حسادت به برادرش هابیل، دست به نخستین برادرکشی و جنایت تاریخ بشر زد.
تلفظ
این واژه به صورت «قا-یین» (Qā-yin) با تشدید یا سکون روی یاء اول تلفظ میشود و ریشه در زبان عبری دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر نام برادر هابیل یا نخستین قاتل جهان با ۵ حرف خواسته شود، «قایین» یا «قابیل» پاسخهای اصلی هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و سنتهای غربی مسیحی-یهودی، این شخصیت تاریخی-دینی با نام Cain شناخته میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به این شخصیت در متون اسلامی از Kabil و در ترجمههای کتاب مقدس از Kain استفاده میشود.
به فارسی
معادل رایج و شناختهشدهٔ این واژه در زبان فارسی امروز «قابیل» است که از طریق متون اسلامی و عربی رواج یافته است.
در قرآن
نام «قایین» یا «قابیل» بهصراحت در متن قرآن ذکر نشده است؛ اما داستان او و برادرش در سوره مائده (آیات ۲۷ تا ۳۱) تحت عنوان داستان «دو پسر آدم» بدون ذکر نام حقیقی آنها بیان شده است.
نماد چیست
قایین در فرهنگ و ادبیات عرفانی و اخلاقی، نماد بارز حسد، ستمگری، برادرکشی و آغاز گناه و قتل در زمین است.
جمعبندی و توضیح کامل قایین
واژه «قایین» یک اسم خاص با ریشه عبری (Qayin) است که به نخستین فرزند آدم و حوا اشاره دارد. این واژه در فرهنگ و متون اسلامی-فارسی بیشتر به صورت «قابیل» شهرت یافته و به عنوان شکل کهن یا ضبط متفاوت نام او در لغتنامهها ثبت شده است. داستان او به دلیل ارتکاب اولین قتل تاریخ و کشتن برادرش هابیل، یکی از معروفترین روایات عهد عتیق است.
اگرچه نام قایین یا قابیل بهطور مستقیم در متن قرآن نیامده و قرآن کریم از آنها با صفت «پسران آدم» یاد کرده است، اما تفاسیر، احادیث و متون ادبی فارسی به تفصیل به بررسی این رویداد پرداختهاند. در ادبیات فارسی، قایین یا قابیل جایگاهی نمادین دارد و همواره به عنوان مظهر حسادت، آغازگر ظلم و نماد برادرکشی شناخته میشود.
باید توجه داشت که این کلمه در زبان فارسی امروز یک واژه عمومی با معنای مستقل نیست، بلکه یک نام خاص دینی و تاریخی محسوب میشود که نباید با نام شهر «قاین» یا واژههای مشابه دیگر اشتباه گرفته شود.