یعنی چه
پرده نقشدار به نوعی پوشش یا پارچه تزئینی، زربفت، ملیلهدوزی شده یا فرشینه (مانند تاپستری) گفته میشود که دارای طرح، نگار و نقشهای رنگی است. این عبارت در معنای عام به پردههای خانگی طرحدار و در مفاهیم هنری و قدیمی به آویزهای دیواری ضخیم و نگارین اشاره دارد که برای زیبایی یا جداسازی فضا استفاده میشده است.
تلفظ
این ترکیب وصفی در زبان فارسی به صورت [پَردِ یِ نَقش دار] تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدولهای کلمات متقاطع «پرده نقش دار» است که دقیقاً ۱۰ حرف دارد. از دیگر جایگزینهای احتمالی با توجه به تعداد حروف میتوان به پرده منقش یا فرشینه اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به کاربرد مدرن یا هنری، معادلهای متفاوتی وجود دارد. برای بافتهای هنری و سنتی دیواری واژه Tapestry و برای پردههای معمولی طرحدار عبارت Patterned curtain به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این مفهوم از ترکیب «ستار منقش» (پرده دارای نقش و نگار) یا «قماش مطرز» (پارچه طراخی و دوختودوز شده) استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای پردههای خانگی دارای طرح از عبارت Desenli perde استفاده میشود و اگر منظور نوعی هنر بافتنی و دیوارکوب باشد، واژه Goblen به کار میرود.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و نمادشناسی، «پرده نقشدار» کنایه و نمادی از جهان مادی، مظاهر فانی دنیا و کثرت شهود است؛ چرا که نقش و نگارهای جذاب روی پرده، انسان را از دیدن حقیقت و ذات یکتای حق که در پشت پرده قرار دارد، غافل میکند. همچنین این عبارت نمادی از پیچیدگیهای زندگی (Tapestry of life) و پنهانکاری یا مرز میان ظاهر و باطن امور است.
جمعبندی و توضیح کامل پرده نقش دار
عبارت «پرده نقشدار» یک ترکیب وصفی اصیل در زبان فارسی است که از ترکیب واژه فارسی «پرده» (ریشه پهلوی parthag) و واژه وامگرفته شده «نقش» همراه با پسوند دارندگی ساخته شده است. این واژه در دنیای واقعی به هر نوع پوشش، پارچه ضخیم، فرشینه یا آویز دیواری زربفت و ملیلهدوزی شده اطلاق میشود که مزین به طرحها و رنگهای گوناگون است و معادل فرنگی آن در هنر به نام تاپستری شناخته میشود.
از منظر نمادین و ادبی، پرده نقشدار فراتر از یک شیء کاربردی است؛ شاعران و عارفان پارسیگوی از آن به عنوان استعارهای برای دنیا و حجابهای مادی یاد میکنند که با زرقوبرق و تصاویر فریبنده خود، مانع از دیدن حقیقت مطلق و باطن جهان میشوند. در واقع، نقشهای روی پرده، کثرت و تنوع جهان مادی را نشان میدهند که حقیقتِ واحد پشت خود را پنهان کرده است.