یعنی چه
«کالعصیر» یک ترکیب تشبیهی در زبان عربی است که از سه بخش «کَـ» (حرف تشبیه به معنی مانند)، «الـ» (نشانه معرفه) و «عصیر» (به معنی آبمیوه یا مایع فشردهشده) تشکیل شده است. این اصطلاح بیشتر در متون فقهی، حدیثی و تفاسیر قدیمی برای توصیف مایعاتی که حالت عصاره دارند استفاده میشود.
تلفظ
این واژه به صورت تلفظ عربی با فتحه روی کاف، سکون لام، فتحه روی عین، کسره روی صاد و امتداد حرف یاء خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی که به صورت تشبیهی یا ترکیبی از متون فقهی و عربی استخراج میشوند، به عنوان پاسخ مد نظر قرار میگیرند.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی این اصطلاح، از حرف اضافه like به همراه واژههای مربوط به آبمیوه و عصاره استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که این واژه خود ریشه و ساختار عربی دارد، معادلهای مستقیم آن در زبان عربی فصیح به شکل ترکیبهای مشابه بیان میشود.
به فارسی
در زبان فارسی واژهٔ مستقلی به نام کالعصیر وجود ندارد و عبارات فوق به عنوان برگردان مستقیم و معادل روان آن در متون فارسی استفاده میشوند.
در قرآن
خودِ ترکیب «کالعصیر» به صورت لفظی در متن آیات قرآن کریم نیامده است. با این حال، ریشهٔ ثلاثی آن (ع-ص-ر) در آیاتی نظیر «وَفِيهِ يَعْصِرُونَ» (سوره یوسف، آیه ۴۹) به کار رفته است. همچنین مفسران در تفاسیر خود ذیل آیه ۳۵ سوره یس از این کلمه برای توضیح فرآوردههای میوهای استفاده کردهاند.
جمعبندی و توضیح کامل کالعصیر
عبارت «کالعصیر» یک واژهٔ مستقل در زبان فارسی به شمار نمیرود، بلکه یک ترکیب تشبیهی ساختاریافته در زبان عربی (کـَ + الـ + عصیر) است که به معنای «مانندِ عصاره» یا «همچون آبِ میوه» میباشد. این عبارت بیشتر در متون کهن فقهی، حدیثی و تفاسیر قرآنی برای تشبیه حالت مایعات فشردهشده و فرآوردههای میوهای مانند آب انگور به کار رفته است.
ریشهٔ اصلی این کلمه به حروف (ع-ص-ر) بازمیگردد که مفهوم فشردن و استخراج مایع را در خود دارد. اگرچه خود این ترکیب مستقیماً در متن آیات قرآن کریم ذکر نشده، اما مشتقات دیگر ریشهٔ آن در قرآن وجود دارد و خود کلمه در لغتنامهها و عبارات توضیحی علما جایگاه خاصی دارد.