یعنی چه
واژه بحرالروم در لغت به معنای «دریای رومیان» یا «دریای بیزانسیها» است. در جغرافیا و متون کهن تاریخی اسلامی، این نام برای اشاره به دریای مدیترانه (دریای بزرگی که میان قارههای آسیا، اروپا و آفریقا قرار دارد) به کار میرفته است، زیرا در دوران باستان و صدر اسلام، بخش وسیعی از سواحل این دریا در قلمرو امپراتوری روم قرار داشت.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه بر اساس ریشه عربی آن بهصورت «بَحْرُ الرُّوم» (Bahrol-Rum) است که در زنجیره کلام فارسی معمولاً به صورت بحرالروم خوانده میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، در پاسخ به پرسشهایی نظیر «نام قدیمی دریای مدیترانه»، «دریای رومیان در متون کهن» یا «بحرالمغرب»، کلمه ۸ حرفی «بحرالروم» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی امروزی برای این پدیده جغرافیایی از واژه Mediterranean Sea استفاده میشود، اما در متون تاریخی و ترجمههای کهن لاتین و انگلیسی به صورت Sea of the Romans نیز ثبت شده است.
به عربی
در عربی معاصر و استاندارد، به این دریا «البحر الأبيض المتوسط» میگویند. با این حال، اصطلاح «بحر الروم» ریشه در عربی کلاسیک دارد و ترکیب ترکیبی از دو واژه بَحْر (دریا) و الرّوم (رومیان) است.
به ترکی
در زبان ترکی امروزی، به دریای مدیترانه یا همان بحرالروم قدیم، «Akdeniz» (آکدنیز) گفته میشود که به معنای دریای سفید است.
به فارسی
معادلهای فارسی مستقیم این واژه در متون کهن و امروزی شامل «دریای روم»، «دریای مغرب» و معادل رایج امروزی آن یعنی «دریای مدیترانه» است.
نماد چیست
در ادبیات، تاریخ و جغرافیای اسلامی قرون وسطی، بحرالروم نماد مرز طبیعی و سیاسی میان جهان اسلام و جهان مسیحیت (امپراتوری روم شرقی/بیزانس) بود. این دریا همواره نشاندهنده ابهت تمدنهای باستانی، شاهراههای بزرگ تجارت دریایی میان شرق و غرب و یکی از اصلیترین دریاهای شناختهشده در نقشههای کهن جهان به شمار میرفت.
جمعبندی و توضیح کامل بحرالروم
واژه بحرالروم یک ترکیب واژگانی عربی وارد شده به زبان فارسی است که در جغرافیا و متون تاریخی کهن برای اشاره به دریای مدیترانه استفاده میشد. این عبارت در لغت به معنای «دریای رومیان» است و به این دلیل نامگذاری شده بود که در دوران صدر اسلام و پیش از آن، بخشهای عظیمی از کرانههای شمالی و غربی این دریا تحت سیطره و قلمرو امپراتوری روم و بیزانس قرار داشت.
اگرچه عبارت ترکیبی «بحرالروم» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما کلمه «الروم» در سوره مبارکه روم به این تمدن اشاره دارد. همچنین در بسیاری از تفاسیر کهن قرآنی، مفسران ذیل آیاتی که به اصطلاحاتی چون «بحرین» (دو دریا) یا «مجمعالبحرین» پرداختهاند (مانند آیات سوره رحمن و کهف)، منظور از یکی از دریاها را بحرالروم و دیگری را بحر فارس (خلیج فارس) یا بحر هند دانستهاند.
در نقشهها و جغرافیای اسلامی قدیم، این دریا در مقابل دریاهای شرقی نظیر دریای پارس یا هند قرار میگرفت و به عنوان دریای مغرب نیز شناخته میشد. امروزه این واژه کاربرد عمومی خود را از دست داده و جای خود را به واژه مدیترانه داده است، اما همچنان در بررسی متون ادبی، تاریخی و حل جدولهای کلمات متقاطع اهمیت بالایی دارد.