معنی
«نکوهیده» صفت مفعولی از مصدر نکوهیدن است و به هر کار، رفتار یا ویژگی اخلاقی اطلاق میشود که ناپسند، بد و درخور سرزنش باشد.
یعنی چه
وقتی میگوییم رفتاری نکوهیده است، یعنی آن رفتار از نظر اخلاقی، عرفی یا شرعی مورد تایید نیست و مایهٔ سرافکندگی یا عیبجویی دیگران میشود.
مترادف
این واژهها همگی بار معنایی منفی دارند و به امور یا افرادی اشاره میکنند که مورد تایید و پسند جامعه یا عقل نیستند.
متضاد
این کلمات در نقطهٔ مقابل نکوهیده قرار دارند و به امور نیکو و شایستهٔ ستایش اشاره میکنند.
هم خانواده
تمام این کلمات از ریشهٔ «نکوه» اشتقاق یافتهاند و به مفهوم سرزنش کردن و ملامت متمایز میشوند.
ریشه
این واژه از ترکیب «نکوه» (به معنی سرزنش و عیب گرفتن) + پسوند اسم مفعولی «-یده» (به معنی شده یا قرار گرفته) ساخته شده است که در مجموع مفهوم «سرزنششده» را میرساند.
جمله سازی
در جدول
کلمهٔ «نکوهیده» دقیقاً از ۷ حرف تشکیل شده است. اگر در جدول به دنبال معادل آن هستید، واژههای ناپسند یا مذموم نیز از جایگزینهای رایج آن هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به شدت ناپسند بودن عمل، از واژههای متفاوتی استفاده میشود که reprehensible و blameworthy دقیقترین معادلها هستند.
جمعبندی و توضیح کامل نکوهیده
واژهٔ «نکوهیده» یک صفت مفعولی اصیل فارسی است که ریشه در زبان پهلوی دارد و به معنای سرزنششده، زشت و ناپسند است. این کلمه معمولاً برای توصیف رفتارها، خصلتها یا کردارهایی به کار میرود که از نظر اخلاقی، اجتماعی یا عقلانی مطرود هستند و فاعل آن مستوجب ملامت و عیبجویی دانسته میشود.
در ادبیات فارسی و متون اخلاقی، این واژه بار معنایی انتقادی دارد و در برابر واژههایی چون «ستوده» و «پسندیده» قرار میگیرد. اگرچه خود این لفظ به طور مستقیم در متن قرآن نیامده است، اما معادلهای دقیق عربی آن مانند «مذموم» و «ملوم» برای توصیف صفات ناپسند انسان تربیتنشده بارها استفاده شدهاند.
به طور خلاصه، هر آنچه که وجدان بیدار جامعه یا معیارهای والای انسانی آن را رد کند و مایهٔ ننگ یا سرافکندگی بداند، در زمرهٔ امور نکوهیده قرار میگیرد که تصویر نمادین آن در ادبیات غالباً با مفاهیمی چون تاریکی یا خار همدم است.